Dünya dövlətləri Güney Azərbaycanda baş verən hadisələrə diqqətlə yanaşmalı, beynəlxalq konvensiyalarda nəzərdə tutulmuş bütün imkanlardan istifadə  edərək təcavüzə məruz qalmış bir millətin milli, siyasi, mədəni hüquqlarını tanımalı, beynəlxalq səviyyədə bu hüquqların bərpasına dəstək verməlidir.

Dünyanın ən qədim xalqlarından biri olan Azərbaycan xalqının çox zəngin dövlətçilik tarixi vardır. Bu tarix, qəhrəmanlıq ənənələri ilə, şərəfli, mürəkkəb, bə’zən də ziddiyyətli və faciəli hadisələrlə zəngindir. Gülüstan (1813) və Türkmənçay (1828) müqavilələri  ilə  ərazisi 410 min kv.km-dən çox olan Vahid Azərbaycan zorla iki yerə parçalandı: 280 kv.km Qacar padşahlığının, 130 kv.km isə çar Rusiyasının ixtiyarına keçdi. Beləliklə, eyni kökə, eyni dilə və inanca, vahid Vətənə malik olan bir millət ədalətsizcəsinə ikiyə bölündü və bu ayrılıq indi də davam edir. 1905-ci ildən başlayaraq son 100 ildə Güney Azərbaycanda  gedən ictimai-siyasi proseslər zəminində Azərbaycan türkünün müstəqillik zirvəsinə qalxdığı və yenidən müstəmləkə qarmağına düşdüyü dövrü özündə əhatə edir.

Güney Azərbaycan türkləri demokratik prinsiplər əsasında ilk Demokratik Milli Hökumətlərini Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin başçılığı altında  1920-ci il iyunun 22-də qurmuşlar. Milli hökumətin fəaliyyət göstərdiyi qısa müddət ərzində Güney Azərbaycanda  bir çox islahatlar aparılmış,  məktəblərdə təhsil Azərbaycan türkcəsində keçilmış,"Məhəmmədiyyə" və "Hikmət" adlı iki qadın məktəbi açılmış, Azərbaycanda bütün idarə işləri, nəşriyyat, mitinqlər və çıxışların türk dilində aparılmasına sərəncam verilmış, ilk Milli Qvardiya yaradılmışdır. Lakin, bu hökumət Qacar şahlığı tərəfindən devrildi.  1925-ci ildə  isə İngiltərənin dəstəyi ilə qacarlar hakimiyyətini  ələ keçirən Rza xan  ayrı-ayrı millətlərin yaşadıqları  ərazilər hesabına yaradılan iran adlı ölkədə  «Vahid dil», «vahid milli kimlik» siyasətini yürüdərək  «vahid iran milləti» şüarını ortaya atdı , fars dilini rəsmi dil elan edərək, qeyri-fars millətlətin ölkədə mövcudluğunu danmağa başladı. Nəticədə fars şovinizmi dövlət siyasətinin tərkib hissəsinə çevrildi, qeyri-fars etnosların yaşadığı regionlar heç bir elmi, iqtisadi və mədəni təmələ söykənməyən inzibati ərazilərə – ostanlara (əyalətlərə) və şəhristanlara (vilayətə) bölündü. İqtisadi, mədəni, elmi potensialı və coğrafi mövqeyinə görə aparıcı rola malik olan  Güney Azərbaycan şovinist siyasət  aparan  Rza xan və onun  oğlu Məhəmmədrzanin 50 il sürən hakimiyyəti  illərində  parçalanmaya, siyasi  iqtisadi, mədəni tənəzzülə məruz qalıb.  Tarixən türklərin yaşadığı Həmədan, Zəncan, Qəzvin, Sultanabad, Savə və s. ərazilər Azərbaycandan qoparılıb başqa əyalətlərə birləşdirildi. Qeyri-farsların adını yaşadıqları tarixi ərazilərdən götürmək və onların milli mənsubiyyətlərini itirmək məqsədi ilə ostanlar qədim tarixi adı ilə yox, nömrələrlə göstərildi. Azərbaycan adı, tarix, coğrafiya kitablarından, xəritələrdən və rəsmi dövlət sənədlərindən silindi.  Diktator şah rejiminin strateji hədəflərinin qarşısında duran Güney Azərbaycan türkləri 1945 - 1946 – cı illərdə S.C.Pişəvərinin başçılığı altında   ikinci dəfə Azərbaycan Milli hökumətini qurmağa nail oldular. 1 il fəaliyyət ğöstərən  Azərbaycan Milli Hökuməti azərbaycanlıların öz ana dilində danışmaları, yazıb-oxumaları üçün şərait yaratdı, savadsızlığın kökünü kəsmək üçün qəti addımlar atdı, məktəblərdə ana dilində dərslərin keçirilməsini təmin etdi,  qadınların hüquqları kişilərlə bərabərləşdirildi,  torpaq islahatı həyata keçirdi, qədim tarixi adlar bərpa olunmağa başladı.  1946-cı il yanvarın 28 - də Güney Azərbaycan Milli Hökumətinin banisi S. C. Pişəvəri  BMT tərəfindən Azərbaycan Milli Hökumətinin tanınması məqsədilə millətlərin müqəddəratını təyinetmə prinsipinə əsaslanaraq  BMT Baş Assambleyasına müraciət etdi. Tehran mərkəzi hökumətinin qalmasında maraqlı olan bir neçə  güclü  dövlətlər  BMT-də  bu məsələnin Güney Azərbaycan Milli Hökumətinin xeyrinə həll olunmasının qarşısını alaraq Sovetlər birliyinin yardımı ilə Güney Azərbaycanı  şah rejimindən asılı saxlamaq istiqamətində iş apardılar. Nəticədə isə Pəhləvi rejimi  Azərbaycan Milli Hökumətini devirməyə nail oldu. Milli münasibətlərdəki ziddiyyətlər, ölkənin ərazi bölgüsündəki şovinizmə əsaslanan prinsiplər, ayrıseçkilik siyasəti, çoxsaylı sosial-iqtisadi, mədəni və s. problemlərin həll olunmaması Pəhləvi rejiminin həmişəlik çökməsi ilə nəticələndi. Rejimin  çökməsində əsas rol  oynayan Azərbaycan türkləri qurulacaq  islami quruluşdan öz milli və mənəvi hüquqlarının bərpasını gözləsələr də, 1979 – cu ildə hakimiyyətə gəlmiş Xomeyni Əsas Qanunda milli etniklərə verilən təbii hüquqların yerinə yetirilməsi əvəzinə, islamçılıq və irançılıq  adı altında  Pəhləvi rejiminin  siyasətini davam etdirdi. Əvvəlki illərdə oldüğü kimi indi də Güney Azərbaycanın inzibati ərazi bölgüsünün  dəyişdirilməsi, azərbaycan türklərinin  assimilyasiya edilməsi , siyasi – ictimai təşkilat və partiyaların fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlər,  söz və mətbuat azadlığına senzuranın tətbiqi dünya təcrübəsində analoqu olmayan mənfur üsullarla həyata keçirilir.

Neqativ assimiliyasiya siyasətinə qarşı çıxan və tətbiq olunan bütün maneələrə baxmayaraq son 15 il ərzində milli kimlik üğrunda mubarizəsini bir millət olaraq kütləviləşdirən  35 milyon Güney  Azərbaycan türkü bəşəriyyətin tərəqqisinə xidmət edəcək demokratik dövlətdə yaşamaq arzusunu sivil mubarizə yolu ilə əldə etməyə çalışır. Müasir XXI əsrdə fars şovinist iran rejimi bu haqlı mübarizəni hələ də silah gücü ilə yatirmaq istəyir.  22 may 2006-cı il tarixdə milli tələblər uğrunda  başlanan kütləvi etirazlarda tətbiq olunan zorakılıqlar bu faktı bir daha sübut edir. Dünya dövlətləri

orada baş verən hadisələrə diqqətlə yanaşmalı,  beynəlxalq konvensiyalarda nəzərdə tutulmuş bütün imkanlardan istifadə  edərək təcavüzə məruz qalmış bir millətin milli, siyasi, mədəni hüquqlarını tanımalı, beynəlxalq səviyyədə bu hüquqların bərpasına dəstək verməlidir.

Güney Azerbaycan İstiqlal Partiyasının

Araşdırma və Mətbuat  məsələləri Üzrə məsulu                                  Sadiq   İsabəyli

                                                                                                                         12.12.2006

آذربایجانلی فعالاریندان آرتوم دینج( حسین احمدیان) حاقیندا وئریله ن حکم

ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ

بو حکم ایندیه قدر آذربایجان میللی فعالارین وئریلمیش ان آغیر حکملردن بیری دیر.

حسین احمدیان(آرتوم دینج)23.03.1972 ایلینده تبریزده دوغموش. ایلک اوخول،اورتا اوخول و لیسه یی(دبیریستانی) تبریزده بیتیردی.2004 ده آنکارا حاجت تپه  بیل یوردو سوسیولوژی بولؤمونو بیتردی.2006 دا همه ن اونیوورسته ده سوسیولوژی یوکسک لیسانس بؤلومؤنده اوخوماغا باشلادی.

آرتوم دینج 1989 ایلرینده ن بری اؤز دیلی،کولتورو،میللی دیه رلرینین پیلانلی بیر آسیمیلاسیون ایله قارشی قارشیا اولدوغونو آنلامیشیدیر.ائله بو تاریخ ده ن باشلایاراق اؤز کولتوره ل ده یرلرینی قوروماق اوچون فعالیته باشلامیش.

 او ایلرده آذربایجان دیل، تاریخ و موسیقی سی نین یاشاماسی وگه لیشمه سی یولوندا چوخ بویوک پایلاری اولان علی داشقین،پورفسوردقتور زهتابی(کیریشچی)، اوستاد حسن آذربایجان و... کیمین خالق آیدینلارین یانیندا آذربایجان ملی کولتورونون چئشیدلی بویوت و یانلارینی اؤرگه نمیش و اؤزؤنو گه لیشدیرمیشدیر.

آرتوم دینج فیکیرآرخاداشلاری ایله بیرلیکده1990  گونئی آذربایجاندا آسیمیلاسیون پولوتیکاسینا قارشی تورک کولتورونون قورونماسی و گه لیشدیریلمه سی اوچون بیر چوخ اورقانیزاسیوندا جدی یئر آلمیشدیر.

1993-1998 ایللری آراسیندا آرتوم وفیکیر آرخاداشلاری گونئی آذربایجان جغرافییا سینین کوشه بوجاغینی گز ره ک گونئی آذربایجان جغرافییاسیندا یاشایان خالقی و کولتور ل زنگینلیی یاخیندان تانیماق،اؤیر نمه ک و میللی شعورو یایماغا چالیشمیشدیلار.

گونئی آذربایجان تورکلرینین کولتورل کیملیک لری،معنویاتی ،توپلومسال و کیشی سل(فردی) منلیکلرینین فاشیست و شوونیست  فارس رژیمی طرفیندن تحریف ،یوخ ائدیلمک ده اولدوغونو گوره ن آرتوم و مباریزه دوستلاری فاشیست رژیم ایله داها ائتگلی  بیر مباریزه آپارماق اوچون و آذربایجان میللی حرکتینین تئوریک وائیلم سه ل آلاندا دوشونسل،فیکری تمه لرینی آتماق و بئین کادروسونو یاراتماق آدینا وطن دن قیراق داکی اونیورسته لرده اوخوماق اوچون هجرت ائتدیلر.

بو ایش اوچون رحمتلی دقتور زهتابی هر زامان گنج لری تشویق ائتمیش و بو اوغوردا بیوک زحمتلر چکمیشدیر.

بوتون ایمکانسیزلیقلار و باسقیلارا باخمایاراق آرتوم و مجادله یولداشلاری  گونئی آذربایجاندا اؤزگورلوک ، میللی بیلینج ین یئرله شمه سی،اینسان حاقلارینین یایقینلاشماسی اوچون تبریز و آذربایجانین چئشیدلی شهرلرینده کنفراسلار،توپلانتیلار و باشقا یولارلا میللته اؤز حاقلارینی تانیتماق وآناتماق لا  فارس شوونیزمینین پیلانلارینی پوزماقدا بیوک رول اوینامیشلاردیر.

آیریجا گوز اؤنونده اولماماغا دقت ائده رک و گونده مه گلمه ده ن بوتون بو ایشلری گورمگی بیر

پرنسیب حا لینه گتیره ن، ذکر ائتگیمز قوروب گونئی آذربایجان اینسانینا قارشی فارس ایرقچلیقینی(نژاد پرستلیگینی)، ایران دییه آدلانان جغرافییانین بیر ائتنیکلردوستاغی اولدوغونو وگونئی آذربایجانیلارین شوونیزم  آ یری سئچگیلیگه(آیرمجلیغا)قارشی حاقلی مباریزه لرینی دونیا قامو اویونا(افکار عمومی)و دموکراتیک دولتلره چاتیرماق چالیشمیشدیرلاردیر.

22 مای 2006 گونئی آذربایجان میللی آزادلیق حرکتی اوچون بیر دؤنوم نقطه سی اولموشدور. فارس شوونیست و ایرقچی سیستیمین بینوره لرینی تیتره ده ن میللی آزادلیق حرکتی و فعالارینا قارشی فارس فاشییزمینین(جمهوری اسلامی و اوپوزوسیونو) سالدیری لاری قات به قات آرتاراق بوتون چیرکینلیگی ایله داوام ائتمیشدیر و ائتمکدیر.

گونئی آذربایجان میللتینین اراده سینی قیرماق و اونو بویون اگمه یه مجبور ائتمک ایسته یه ن شوونیست رژیم  فعالارا قارشی چوخ یؤنلو سیاسی،سوسیال،حقوقی، اقتصادی،پیسکولوژیک  بیر ساواش آچمیشدیر.

 ایلکه ل (ابتدائی) اینسان حاقلارینی ایستیه ن  گونئی آذربایجان تورکلری فاعلی مجهول جنایت لره،اشکنجه لره،ایشده ن قوولامالارا،زندانی ائدیلمه لر،ائو لرینده  گؤز زیندانیندا توتلمالارا معروض قالماقدا ویاشاماق حاقلاری زده له نمه کده دیر.

آرتوم دینج(حسین احمدیان) ده رژیم ین آزقین گؤزؤنده ن قاچمایان و هئچ بیر سوچ ایشله مه ده ن  سوچلو سایلان و حاقیندا جزا وئریله ن فعالاردان دیر.

اومود ائورن

*******Z*******

تبريزده سيچگيلر حاقيندا گزارش

 بو گزارش تبریز فرماندارسینین بازرس لرینین بیرینه آیید دیر. باخین اوزوز قضات ائدین.

1- خیابان امام - مسجد شعبان - حفاظت : نیروی انتظامی- ساعت 12.50 تعداد رای دهندگان 17 نفر

2- خیابان امام مسجد شهیدی - حفاظت  : بسیج  - ساعت 13.10   تعداد حاضرین برای رای دادن 2 نفر

3- مسجد حاج احمد                 - حفاظت: بسیج   - ساعت 11.40   تعداد حاضرین برای رای دادن 5 نفر

4- مسجد سالار شهیدان      - حفظت :بسیج      - ساعت 11  تعداد حاضرین برای رای دادن  4 نفر

5- حسن قلی مسجدی - قورد میدانی    حفاظت   : بسیج 11.20  تعداد حاضرین برای رای دادن    5 نفر

6- مسجد چهارده معصوم حلمه دربندی  : حفاظت بسیج    10.45    تعداد حاضرین برای رای دادن  4 نفر

7- مسجد حر حلمه دربندی اخرلری - حفاظت : بسیج       10.55  تعداد حاضرین برای رای دادن  7 نفر

8-  مسجد امام زمان یکه توکان - حفاظت نیروی انتظامی 17.30  تعداد حاضرین برای رای دادن     10 نفر

9- ملکوتی توکان لارینین یانیندا یئر لشن قیز مدرسه سینده حفاظت نیروی انتظامی ساعت 5.55 تعداد حاضرین برای رای دادن  2 نفر

10- 42 متری کورپو سونده - حفاظت نیروی انتظامی ساعت 5.40 تعداد حاضرین برای رای دادن  30 نفر 

11- رشدیه مدرسه سینده  حفاظت نیروی انتظامی   تعداد حاضرین برای رای دادن  4 نفر

12- ولیعصر حنانه مدرسه سی حفاظت نیروی انتظامی  ساعت 9.30  تعداد حاضرین برای رای دادن  رای وئرن یوخدور

13- خیابانی مدرسه سی حفاظت نیروی انتظامی ساعت 2 تعداد حاضرین برای رای دادن  3 نفر

Bir neçe hafete önce Günaztv’de ve mail gurublarında bayraq ile ilgili geden tartışmalar ki bizim üçün(milli Azadlıq hareketi faalari için) pis bir deneme ve imtahan oldu. Neden? Çünkü bir çox faal tartışmanı Çehreganı, Obalı ve Saleh Yıldrım sorunu kimi ele alıdılar.

Heç bir sonuca çatmadan unutulub geden kimi görünse de bu o demek değil ki bu sorun çözlumuşdur. Belke bu kimi sorunları çözenmeyen veya var olan başqa sorunları ötbasdir eden bir hareketin daha ciddi sorunları nece çözeceği böyük bir soru işaretidir. Mence biz Güney Azerbaycan aktivistleri, teşkilatları ve aydınları bu tartışmanları canli tutaraq ve umum milli bir çözüm yarataraq ne qeder gelişmeye meyilli bir millet olmaq istediğimizi en azindan özümüze isbat etmeliyik.

Güney Azerbaycan milli Azadlıq hareketi

Öz siyasi geleneğini oluşdurmalıdır.

Güney Azerbaycan milli hareketinin en böyük sorunlarından biri öz geleneğini(mucadile geleneğini)(siyasal kültür geleneği) oluşturamamasındadır.

Bugün Güney Azerbaycan milli hereketinde İran siyasal kültürü (Fars geleneği) ve İran(Fars) siyasal mucadile geleneği hüküm sürmektedir. Ve bir çox yönden Güney Azerbaycan milli hereketi İran(Fars)siyasal hereketlerine benzemektedir.

Ele buna görede İran opozosyonun da ki sorunların bir çoxunu Güney Azerbaycan milli hereketinde de görmek mümkündür. Eyni biçimde(şekilde) ideolojik ve program ferginden değil lider davaları ve ilkel(ابتدای )meselelerden öteri parçalanma, siyasal reqabeti siyasal düşmanlığa çevirmek, siyasal guruplarda(teşkilat ve partilerde) demokratik geleneklerin olmaması. Teşkilatlar ve gurupların öz içlerinde örgüt içi demokrasinin olmaması, yerli bazlık, yeteneklerin yerine o gurubun liderine bağlılıq ve itaetin teşkilat içinde verilen görevlerde asas alınması.

Modern ve demokratik siyasi, içtimai ve ekonomik qurumlarda ki üyelikler, seçimler ve atamalarda ferdlerin(bireylerin)leyaqetlerine önem verilmektedir. Hal bu ki Güney Azerbaycanlı qurublarda leyaget ilkesinin yerine Liderlere sedaget, yağcılık(yaltaqlıq) ön pılanda yer almaqdadır.

İran( Fars )siyasal geleneğinin mütleqiyetçi, qutsalcı ve karizmatik liderci batağında (batlağında) batan bezi Azerbaycanlı gurub ve şexsler Azerbaycan’ın geleceği ile ilgili bir çox insanimizi qorxutmaxdadırlar. Çünkü Atasözünde olduğu kimi insanlarımızda’’ yağıştan qurutlamq İsterken doluya düşmek’’ qorxusu vardır. Yani insanimiz Farsca danışan diktator ve totaliter rejimden qurtulmaq isterken Türkce danışan totaliter rejimin toruna düşmek istemirler.

Bu dediğimiz gurub, şexisler ve düşünce terzi milletimizin bu qorxularını haqlı çıxarmaxdadır. Heç bir yaptırım(emel) gücüne sahib olmamasına rağmen insanların soru sormalarını bele tehemul edemeyen ve soru sormağı xiyanet ve düşmançılıq olaraq adalandıran bir zehniyetin hâkim olcaği Azerbaycan’da yaşmağı her hâlda liderleri yolunda insanlara yaman yovuz diyenler bele istemeyecekler.

İran’ın siyasal geleneğinde xalqın bir sel kimin karizmatik liderlerin arxasına düşüb ve yolun sonunun hara gedeceğine baxmadan getmesi. Ve aydınların bu günü qurtarmaq adına kütleleşerek buna qarşı susmalarının sonuclarını bugünkü İran’ın siyasal heyatında görmekdeyik.

Eyni tecrübeni yaşamamamız üçün Güney Azerbaycan Aydın ve siyasilerinin acımadan, çekinmeden sorunları tartışmaları gereklidir. Ve bezi meslehetler adına demokratik düşünceden vaz geçmeleri her hâlda Azerbaycan xalqına qarşı en böyük haqsizliq olacaqdır.

Demokrasini içselleşdirmiş (menimsemiş), insan haqlarına saygılı bir insan tipi yaratmamız bizim geleceğimizi garanti altına alabilir. qahraman bazlık yerine Güney Azerbaycanlı aydın ve siyasiler Azerbaycan’da leyaqat ve üretim esasına dayanan bir anlayış geliştirmelidiler Ki hareketimizin irelilemesini hemişelik qılsınlar.

Bütün bunlar için biz bu günden Milli Azadlıq Hereketi içinde ister teşkilatlar olaraq ister aydınlar olaraq demokrasi meşqi (تمرینی)heç unutmadan ve qorxmadan gerçekleşdirmemiz gerekir.

Yoxsa 1995 den Güney Azerbaycan milli Azadlıq hareketinde şahid olduğumuz bazı tekelci(انحصاری) davranış ve emeler bizi heçde gözel olmayan bir geleceğe götürür ve arzuladığımız bağımsız, hur Azerbaycan yerine bizi totaliter; insanlarina mucrum kimi baxan; insanlarina güvenmeyen bir Azerbaycan’a götürür. Buna örnek olaraq son dönemlerde birine sen danışma Suni sen, sen danışma sen geçmişde mucahididin, sen danişma bizim liderden niye onun cavab veremediği soruyu sordun, sen xainsen, sen komünist’sen, sen… Kimi zehniyetle öteri gerçekten hamimiz utanmalıyıq. Çünkü bizim Milli Azadlıq Hareketimiz buna layiq değil. Gerçekten milletine bunları layiq gören insanlar ile bir ölkede yaşmaqdan öteri utnamamq mumukun değil.

 Veya bir gurubun bir millet için üç rengi bir araya getirerek zorla bayraq düzeltmeğe ve bunu ‘’millet qabul etmişdir’’ kimi mechul yalanlarla diretmeğe çalışması. Ve bu emelere etiraz eden, bu emeleri sorgulayan İnsanların yaşamları ile oynayaraq onlar haqında yalan söylemeğe ve mahkemesiz mehkum etmeğe qeder geden bir davranışla qarşı qarşıyayıq. Ve burada açıxlanmasını doğru görmediğim diger seviyesiz ve geyri demokratik emeler gerçektende Güney Azerbaycan milli hereketi için bir utancdır.

Amma bütün bunlara baxmayaraq sevinc yeri var ki bezi qurum ve aydınlar tepkilerini ortaya qoyaraq gösterdiler ki sayları heçde az olmayan Azerbaycanlı feal(aktivist) ve aydın xarici düşmanları bahane ederek tartışma ve mubahiselerden qaçanların eksine demokratik bir siyasal kültürün temelini atmaq da ciddidirler.

Son olaraq, Günaz TV de geden mubahiselerin Güney Azerbaycan için bir sevinc ve gurur qaynağı olmalıdır. Çünkü hareketimizi sorgulamadan bir sonraki aşamaya geçmemiz imkânsızdır.

Umud Evren

ulashoz@yahoo.com 

Turk GUCU

Azerbaycan Türk Milli Hareketi / Iran

http://www.durna.se/nesib.htm The Azerbaijan Question in Iran, Nasib Nasibli

http://www.amazon.com/Borders-Brethren-Challenge-Azerbaijani-International/dp/0262194775/sr=1-1/qid=1157307001/ref=pd_bbs_1/002-1310233-7043227?ie=UTF8&s=books Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity, Brenda Shaffer

http://www.yeniturkiye.com/display.asp?c=4202&page=633#x Ýranda Azeri Türkleri, Brenda Shaffer

http://www.gunaztac.com/tanitim/6/tanitim6-11.htm Ýran Azerbaycaný : Çözümlenmeyen Düðüm, Sventa Cornell

http://www.gunaztac.com/tanitim/6/tanitim6-2.htm Satranç tahtasýnda Azerbaycan ve Farsistan

http://www.durna.se/Shaffer_GA.pdf The Formation of Azerbaijani Collective Identity in Iran, Brenda Shaffer

http://www.durna.se/bebek_asgerzade.htm Festival of Babek: The Living Soul of Azerbaijan’s History, Alireza Asgharzadeh

http://www.durna.se/asgarzada_anatomy.htm The Anatomy of Iranian Racism: Reflections on the Root Causes of South Azerbaijan's Resistance Movement, Alireza Asgharzadeh

http://zope06.v.servelocity.net/hjs/sections/middleeast/document.2006-07-13.2095485245 Persecution, Tension and Awakening in Northern Iran

http://www.washingtoninstitute.org /templateC05.php?CID=2476 Iranian Azeris : A Giant Minority

http://www.gaip.org/   GAIP

http://mehran1.persianblog.com/  Sözümüz

http://www.durna.se/  Durna

http://www.azadtribun.net/  AzadTribun

http://www.yenises.org/  YeniSes

http://www.baybak.com/  Baybek

http://www.shamstabriz.com/  Shemsi Tebriz

http://www.tribun.com/  Tribun

http://www.sattarkhan.net/  Settar Khan

http://www.yurd.net/   Yurd

http://www.achiq.org/  Achýq Söz

http://www.ocaq.net/  Ojaq

http://www.blogcu.com/gunaskam Güney Azerbaycan Sosyo-Kültürel Araþtýrmalarý

http://www.gunaskam.weblog.sh/ Güney Azerbaycan Sosyo-Kültürel Araþtýrmalarý

http://www.gunaztac.com/ Guney Azerbayjan Tanitim Jemiyeti

http://ana.azerblog.com Ana

http://yarali.azerblog.com/ Yaralý

http://oyrencisel.blogspot.com/ Oyrencisel Dergiler

http://www.gamoh.org/  GAMOH

http://gamoh.blogfa.com / GAMOH

http://www.gamoh-at.com/  GAMOH-AT

http://www.gamoh-tct.org/  GAMOH-TCT

http://www.35000000.com/  35000000

http://www.tebriz.co.sr/  Azerbaijani Revolution 2006

http://urmiya.blogspot.com/  Azerbaijani Revolution 2006

http://www.tebrizinsesi.com/  Tebrizin Sesi

http://azeroyrenci.topcities.com / Azerbaycan Oyrenci Tepreniþi

http://www.azerses.org/  AzerSes

http://azbiltop.blogspot.com/  Azbiltop

http://azbiltop-gis.blogfa.com / Azbiltop

http://i.1asphost.com/ gajil/ Gejil

http://azlink.info/  Azerbaijani Links

http://www.vetenim.com/ Azerbaijani Links

http://www.qadin.org/ Azerbayjan Gadýn Toplumu

http://azdem.blogfa.com/ AzDem

http://zohre-vefayi.blogspot.com/ Zohre Vefayi

http://ebduleziz-ezimi.blogspot.com/ Abdulaziz Azimi

http://dyol.blogfa.com/ Said Naimi

http://quluncu.blogfa.com/ Elirza Gulunju

http://insafeli.blogspot.com/ Insafeli Hidayet

http://www.tumrus.net/  Tumrus

http://ishiq.blogfa.com/  Ishýq

http://www.azses.tk/ AzSes

http://www.sazer.org/ SAzer

http://www.azsavlar.com/ Azsavlar

http://tomarlar.blogspot.com/ Tomarlar

http://manifestimiz.persianblog.com/ Manifestimiz

http://www.azerbaycansesi.com/ Azerbaycan Sesi

http://postci.blogspot.com/ Postchi

http://dadizade.blogspot.com/ Hemid Dadizade

http://turk-tabriz.blogfa.com/ Turk Tabriz

http://www.eyvaz-taha.com/ Eyvaz Taha

http://www.turkiran.com/ Turk Iran

http://www.cahandar.info/ Güney Azerbaycan Milli Harekatý

http://ferzane.blogsky.com/ Ferzane

http://www.arazelses.com Araz Elses

http://www.ruhituna.com Ruhi Tuna

http://www.millishura.com/ Güney Azerbaycan Milli Birlik Þurasý

http://zenganli.blogfa.com/ Said Matinpur

http://www.gundelik.20m.com/ Gündelik

http://www.anamdeyip.com/ Anam Deyip

http://www.anadili.de Anadili

http://www.varliginsesi.com Varligin Sesi

http://www.azyurd.com/ AzYurd

http://www.azadtabriz.com/ Azad Tabriz

http://aznews.blogfa.com/ AzNews

http://azhirnews.150m.com/ Azhirnews

http://www.oursouthazerbaijan.com/ Our South Azerbaijan

http://de.geocities.com/sawalan/ Savalan

http://eminbeyli.com/ Teymur Eminbeyli

http://www.drabdi.com/ Asghar Abdi

http://www.azerbaijanis-congress.com/ Dünya Azerbaijanlýlar Kongresi

http://www.aznf.org/ Azerbaijan National Front

http://www.g-a-i-p.org/ Güney Azerbaycan Istiqlal Partisi

برنامه فرقه دموکرات آذربايجان

ايران کشوری چند مليتی است. ترکها، کردها، فارسها، عربها، بلوچها، تركمن و  ملتهای ديگر از زمانهای قديم در اين مکان سکنی گزيده، فرهنگ مشترک بوجود آورده و در مقابل متجاوزان و اشغالگران در کنار هم جنگيده اند. از قرن ۱٩ ميلادی، انگليس که همواره درصدد استعمار کشور بوده، موفق شد نهضتهای مختلف از جمله نهضتهای تنباکو، مشروطيت، خيابانی، جنگل و خراسان را سرنگون و يا از مسير اصلی خود خارج کند. بدين ترتيب روسيه از صحنه سياسی ايران خارج شد و کشور بطور کامل وابسته به امپرياليسم انگليس گرديد. بعد از جنگ جهانی دوم و سرنگونی ديکتاتوری سياه رضاخانی، شرايط نسبی برای مبارزه جهت رسيدن به آزادی فراهم گرديد و در تاريخ مبارزات آزاديخواهانه، مسئله ملی در راس مسائل قرار گرفت. آذربايجان و کردستان توانستند در چارچوب ايران به خود مختاری دست يابند. چون اين نهضت نتوانست در مقياس وسيع، کل کشور را فرا گيرد، توسط نيروهای امپرياليزم و مرتجعين سرنگون گرديد. سرکوب وحشيانه نهضتهای آذربايجان و کردستان يکبار ديگر ثابت کرد که حل مسئله ملی در ايران در گروه دموکراتيزه شدن اين کشور است. حکومت مستبد مرکزی به آسانی نهضتهای ملی را که در نقاط مختلف کشور و بطور جداگانه فعاليت می کنند را در هم شکسته، پروسه های دموکراتيک را متوقف کرده و آنها را ساليان سال به عقب می اندازد. نهضت ۲۱ آذر مردم آذربايجان (۱۳۲٤ - ۱۳۲۵) در ميان شش نهضت بزرگی که در تاريخ يکصد ساله اخير ايران از جمله ملی شدن صنعت نفت و انقلاب ۱۳۵٧ صورت گرفته، جايگاه ويژه ای دارد. اين نهضت در رشد و شکوفايی روحيه ملی مردم آذربايجان نقش مهمی داشته و بعد از سرکوب آن به اشکال مختلف ادامه يافته است. اين پروسه بعد از انقلاب سال ۱۳۵٧، در کردستان به مبارزات مسلحانه و در آذربايجان به پروسه و مبارزات فرهنگی و مدني تبديل گرديد۰

بعد از فروپاشی شوروی، بوجود آمدن دولتهای ملی بويژه در آذربايجان شمالی (جمهوری آذربايجان) تاثير مثبتی در رشد مسئله ملی داشته است. لازم بذکر است که در کشور چند مليتی ايران عوامل متعدد تاريخی، اجتماعی و فرهنگی و تاثير متقابل آنها موجب شده است تا خودمختاری ملتهای موجود در ايران در چارچوب اين کشور در نظر گرفته شود. با توجه به همين ضرورت، فرقه دموکرات آذربايجان ضمن صادق ماندن به اهداف نخستين خود (بيانيه ۱۲ شهريور)، با در نظر گرفتن ضرورت و مسئله روز بودن مفاد اصلی مرامنامه خود (ضرورت خودمختاری ملی آذربايجان) که در نخستين کنگره فرقه تصويب شده بود، «حق تعيين سرنوشت» را حق قانونی و طبيعی همه ملت های موجود در ايران دانسته، متناسب با زمان و شرايط کنونی مرامنامه جديد خود را اعلام می دارد؛

اصل ۱- فرقه دموکرات آذربايجان مدافع استقلال و تماميت ارضی ايران است۰

اصل ۲- با توجه به ويژگيهای ملی آذربايجان، خواهان کسب خود مختاری وسيع برای آذربايجان می باشد۰

اصل ۳- بايد انتخابات مجلس ملی آذربايجان و انجمن ولايتی، شهر و منطقه ای با تامين رای عمومی، مخفی و مستقيم انجام پذيرد۰

اصل ٤- مجلس ملی خود مختار، دولت خود مختاری آذربايجان را تعيين می کند۰

اصل ۵- زبان (ترکی) آذربايجان، زبان رسمی در آذربايجان اعلام می گردد. زبان فارسی نيز بعنوان زبان مشترک برای برقراری ارتباط بين ملت ها در کشور در نظر گرفته می شود۰

اصل ۶- مردمی که در آذربايجان سکنی گزيده اند، بدون در نظر گرفتن مليت، عقايد دينی و طرز تفکر سياسی شان از حقوق مساوی شهروندی از قبيل انتخاب شدن و انتخاب کردن، در ادارات آذربايجان مشغول بکار شدن، به زبان مادری خود خواندن و نوشتن و برای ارتقاء فرهنگ خود تلاش کردن، برخوردار می گردند۰

اصل ٧- متناسب با مفاد بيانيه حقوق بشر، آزادی فعاليت تشکلهای سياسی و اجتماعی همچنين آزادی اجتماعات، بيان و مطبوعات تامين می گردد۰

اصل ۸- اقتصاد کشور بشکل خصوصی، تعاونی و دولتی بوده، برای رشد و توسعه اقتصاد دولت نقش هماهنگ و تنظيم کننده خواهد داشت۰

اصل ٩- با توجه به شرايط محلی برای رشد و توسعه همه جانبه اقتصاد، تکنولوژی و فن آوری روز بطور گسترده در صنايع و کشاورزی بکار گرفته خواهد شد۰

اصل ۱۰- برای رشد روزافزون روابط اقتصادی در سرتاسر ايران تلاش گسترده خواهد شد۰

اصل ۱۱- رشد و ارتقاء فرهنگ در کانون توجه قرار خواهد گرفت. از مدارس ابتدايی تا آموزش عالی دروس به زبان مادری ( ترکی آذربايجان) تدريس خواهد شد. شبکه مدارس در شهرها و روستاها گسترش خواهد يافت و برای اين امر بحد لزوم از امکانات دولتی استفاده خواهد شد. طرح تربيت کادرهای اقتصادی در اولويت قرار خواهد گرفت۰

اصل ۱۲- برای دستيابی به رشد و ترقی واقعی در تمامی زمينه های زندگی و جهت استفاده از تمامی نيروهای بالقوه هوشی و فطری طبقات مختلف، تدابير جدی اتخاذ خواهد گرديد۰

اصل ۱۳- کانونهای علمی و فرهنگی در روستاها و شهرها گسترش خواهد يافت. کتابخانه های جديد تاسيس خواهد شد، شرايط رشد هنرهای دستی فراهم خواهد گرديد و موسيقی و تئاتر ملی رشد خواهد يافت۰

اصل ۱٤- به بهداشت و سلامتی جامعه توجه خاص و جدی خواهد شد. حفظ و نگهداری محيط زيست و طبيعت جزو برنامه های  دولت خواهد بود. در روستاها درمانگاه های مجهز و در شهرها و مراکز منطقه ای بيمارستانهای جديد تاسيس و معالجه و درمان رايگان خواهد بود۰

اصل ۱۵- فرقه دموکرات آذربايجان، تاسيس دولتی مستقل در آذربايجان شمالی (جمهوری آذربايجان) را موفقيت و پيروزی تاريخی مردم آذربايجان دانسته، آرزومند شکوفايی و تقويت آن دولت می باشد۰

اصل ۱۶- فرقه دموکرات آذربايجان گسترش روابط اقتصادی و فرهنگی بين مردم جمهوری آذربايجان و ايران را بسود مردم هر دو کشور می داند۰

ملتهای موجود در ايران که در طول تاريخ دارای فرهنگ و منافع مشترکی بوده اند بطور داوطلبانه و از طريق همه پرسی (رفراندم) سرنوشت خود را تعيين خواهند کرد. آذربايجان پيشگام مبارزه برای ايجاد يک جامعه دموکراتيک در ايران و يا بدون ايران می‌باشد۰

21 AZƏR GÜNEY Azərbaycan

http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&page=00&article_id=20061213011125837

21 AZƏR» GÜNEYDƏ TƏNTƏNƏLİ ŞƏKİLDƏ QEYD OLUNUB. TƏBRİZ, URMİYA, ƏRDƏBİL, GERMİ və XOY ŞƏHƏRLƏRİNDƏN XƏBƏRLƏR

Təbrizin Əbureyhan körpüsü, 12 dekabr 2006

Güney Azərbaycanda milli hökumətin qurulmasına səbəb olmuş «21 Azər» (12 dekabr) hərəkatının 61-ci ildönümü münasibətilə dünən İranın müxtəlif şəhərlərində şənlik mərasimləri keçirilib, atəşfəşanlıqlar olub.

Azərbaycanlı milli fəallar Təbrizin Abresan,Yusifabad, Saatqabağı, Şahnaz, Tərbiyət, Rüşdiyə və başqa məhəllələrində göyə fişənglər atıb, tonqal yandırıb, avtomobillərdən yüksək səslə Azərbaycan musiqilərini səsləndiriblər.

Təbrizin Əbureyhan körpüsü üzərində isə milli fəllar Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağını dalğalandırıblar. Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının araşdırma və mətbuat məsələləri üzrə məsulu Sadiq İsabəyli həmin məqamı əks etdirən fotoşəkilləri «Media forum» saytına təqdim edib.

Urmiya şəhərində də böyük atəşfəşanlıq olub. «21 Azər»in 61-ci ildönömü münasibətilə Urmiyanın mərkəzi meydanında, Müdərris meydanında, Madər, Meysəm, Zəncir, Sirus, Vəliəsr dairəvi meydanlarında, Beşyolda, İmam küçəsində, Hüseynabad məntəqəsində, Xəyyam küçəsində, Bazarağzında möhtəşəm şənlik mərasimləri keçirilib.

Milli fəallar gecə saatlarında Urmiyada göyə fişənglər atıblar, əhali arasında vərəqələr yayıblar. Gənclər avtomobillərin işığını yandırıb söndürə-söndürə, siqnal verə-verə şəhərin küçələrini dolaşıblar. «Media forum»a Güneydən verilən məlumata görə, gecə, demək olar, hamı şəhərdə bu təntənəyə qoşulub, çölə çıxıb göyə atılan fişəngləri sevinc nidaları ilə qarşılayıb.

Dünən Ərdəbil şəhərində də çox səs-küylü bir gecə yaşanıb. «Media forum»a Ərdəbildən gələn xəbərdə deyilir ki, şəhərin mənzərəsi çox gözəl olub. Azərbaycanlı gənclər göyə fişənglər atıblar. Gənclər siyasi məhbus Abbas Lisanini dəstəkləmək məqsədilə onun evinə doğru yürüş etmək də istəyiblər. Lakin mülki geyimdə olan təhlükəsizlik qüvvələrinin əməkdaşları buna imkan verməyib.

Germi və Xoy şəhərlərində də «21 Azər» qeyd edilib. Germinin Düldül qayasında bu ilin may-iyun hadisələri zamanı İranda həlak olan azərbaycanlı şəhidlərin ruhunu anmaq üçün böyuk tonqal qalanıb. Xoyda Azad Universitetin tələbələri əhali arasında «21 Azər»in ildönümü münasibətilə təbrik vərəqələri yayıblar.

Keçirilən tədbirlərdə «Haray, haray, mən türkəm», «Yaşasın Azərbaycan», «Ölüm olsun faşizmə, ölüm olsun şovinizmə!», «Mənim dilim ölən deyil, fars dilinə dönən deyil», «Türk dili rəsmi olsun», «Millətçi məhbuslara azadlıq» şüarları səsləndirilib

http://www.azadliq.org/articlete.aspx?exactdate=20061213205439540

»21 Azər» Təbriz və Urmiyədə qeyd edilib

Milli və mədəni cəmiyyətlər hər il «21 Azər»i bayram kimi qeyd edirlər, Təbriz, 12 dekabr 2006

Əbülfəzl Paşaoğlu

Dekabrın 12-də İranın Azərbaycan şəhərlərində «21 Azər» günü qeyd edilib. Eyni zamanda, 1945-ci il Azərbaycan Firqəsi və onun rəhbəri Mir Cəfər Pişəvərinin verdiyi bəyanat elan vərəqələrində yayılıb və küçə divarlarına vurulub.

«Amerikanın səsi»nin verdiyi məlumata əsasən, Təbriz və Urmiyədə axşam saatlarında atılan bayram fişəngləri polis və xüsusi təyinatlı dəstələri ayağa qaldırıb. Alınan son məlumata əsasən, Mərənd şəhərində məktəbləri vaxtından əvvəl tərk edib bayram şənliklərinə qoşulan dörd tələbə nəzarət altına alınıb.

1945-ci il 12 dekabr, yaxud İran təqvimi ilə deyilsə, Azər ayının 21-i İran Azərbaycanında ilk milli hökumət yaranmışdı. Bu tarixi hadisənin ildönümü Azərbaycan Respublikası və İranda Azərbaycan təşkilatları tərəfindən müxtəlif tədbirlərlə qeyd edilir. Lakin İran hökuməti bu mərasimin rəsmi şəkildə keçirilməsinə mane olur, iştirakçılarını təqib-təzyiqlərə məruz qoyur.

Buna baxmayaraq, İrandakı Azərbaycan tələbə təşkilatları və gizli fəaliyyət göstərən milli və mədəni cəmiyyətlər hər il bu haqda bəyanat verərək «21 Azər»i bayram kimi qeyd edirlər.

فارس شوونیسمی  نیه تورپاقیمیزی  اشغال ائدیب و اشغالینا دوام ائدیر؟

بو تورپاقدا نه وار؟نیه فارس شوونیسمی  دواملی دیر کی آذربایجان

ایرانین آیریلماز پارچاسیدیر؟ فارسلار بیزی سئویر لر یا قیزیل تورپاقیمیزی؟ فارسلار بیزدن نفرت ائدیر لر و باجارسالار  بیزیم هامیمیزی  محو ائدرلر آمما تورپاقیمیزی چوخ سئویللر هئچ بیلیرسینیز نیه؟

  بوناگوره کی :

 1-ایران آدلانان اولکه نین تخمینا 102 تن ذخیره قیزلی وار و بو 102 تن قیزیلین  85 تنی فقط آذربایجان توپراقلاریندادیر.اونا گورده  فارس  شوونیسمی  تورپاقیمیزی اشغال ائدیب  و قیزیل معدنلریمیزی  سوکوب آپاریر                            

2- ایران آدلانان  اولکه نین 1383 قدر عربلرین تورپاقیندان چاپدیغی نفتدن گلیری ایلده 15 میلیارد دولاردی  آمما  آذربایجانین تکجه سونگون مس معدنیندن  سوکوب آپاردیغی مس دن گلیری  ایلده17میلیارد دولاردی. 3- بونا گوره کی آذربایجان دونیا مس کمره سینده یرلشیر  و دنیانین 2-نجی مس اولکه سی مقامینی داشییر.

4-- فارس شوونیستلری جنوبی  آذربایجانین قورشون،گوموش،آلومنیوم، گوگورت، چینی  تورپاقی، گچ ،سیمینت، آهگ،  مرمر،زرنیخ،کومور و باشقا معدنلریندن میلیاردلار دولار ایلده چاپیر آپاریر و اصفاهان، کیرمانی  آباد ائدیر. بو معدنلری سوکوب قورتاریب و آذربایجانی تام ویران ائدیکدن  سونرا چبخیب گئده جک. اگر ایندی آیاغا قالخیب  فارس شوونیسمین  قووماساق صاباح هم اوزوموزهم  تورپاغیمیز  محو اولاجاقدیر.

گونئی آذربایجان استقلال  پارتیسی          www.gaip.org

 چراشوونیزم فارس سرزمین ما آذربایجان جنوبی  را اشغال کرده و به اشغال آن ادامه می دهد؟چه   چیزی  در این  خاک هست که شوونیسم فارس آنرا اشغال کرده و مدام فریاد می کشد که آذربایجان جنوبی جزو لاینفک ایران هست؟فارسها از ما ترکان متنفر هستند و اگر روزی توانش را داشته باشند مطمئنا همه مارانابود میکنند. ولی سرزمین مارا خیلی دوست دارند، می دانید چرا؟ برای اینکه:

1-در کشور  به اصطلاح ایران از 102  تن طلای ذخیره 85  تن آن در اراضی آذربایجان جنوبی واقغ  شده و شوونیسم فارس اینجا را اشغال کرده  و معادن طلای مارا چپاول میکند.

2-تا سال 1383 در آمد سالانه کشور به اصطلاح ایران از چپاول نفت اعراب  15ملیارد دولار بود. این در حالی است که در آمد سالانه کشور  به اصطلاح ایران از تنها یک معدن مس آذربایجان جنوبی( مس سونگون)17 ملیارد دولار هست.

3-برای اینکه آذربایجان در کمره مس  دنیا قرار گرفته و از نظر حجم معادن مس آذربایجان جنوبی در دنیا مقام دوم راداراست.

 4- برای اینکه شوونیسم فارس از معادن سرب، روی، آلومینیوم،آهن ،گوگرد، کائولین، گچ،سیمان، آهگ،مرمر، زرنیخ، زغالسنگ و دیگر معادن زیرزمینی و روزمینی آذربایجان جنوبی  ملیاردها دولار چپاول کرده می برند و اصفهان و کرمانرا  آباد می کنند. وقتی که این معادن و سرما یه آذربایجان را برده و آنرا ویران کردند  آنوقت اینجارا ترک  خواهند کرد. ولی بر ماست تا قبل از اینکه شوونیسم فارس سرزمینمان را نابود کند بپا خیزیم  و اشغالگران فارس را از وطنمان بیرون کنیم .فردا دیر خواهد شد. 

حزب استقلال آذربایجان جنوبی     www.gaip.org

زندان تبريز

بیش از 80 سال است که ماشین مسخ فرهنگی شوونیزم فارس در ایران با قتل و عام فرهنگی و فیزیکی ملت های تحت سلطه خود( ملت ترک،عرب و...) از دادن حقوق اولیه انسانی آنها سرباززده است. ودرطول سالها دست  به کشتار، زندانی و اعدام دههاو صدها انسان بی گناه زد است ودر این میان سکوت بی معنا وشاید هم پر معنای ... روشنفکران!؟ومدعیان مدافع حقوق بشر!؟ در برابر این سیل ناعدالتی و در نطفه خفه کردنهای رژیم نه تنها خط مشی از قبل طراحی شده آسیمیله کردن ملتهای غیر فارس را تقویت نکرده بلکه باعث رشد موج روزافزون هویت طلبی بحق این ملتها نیز شده است.  

کشتار، تحقیر،تهدید شهروندان ترک در ایران سالهاست که تبدیل به سنت دیرینه حاکمان قدرت در این سرزمین شده.

در حالی که کشتار هزاران نفر و کوچ اجباری دههاهزارنفر در سال 1325 توسط رژیم آریامهری. کشتار،زندانی و اعدامهای بدون محاکمه1358 توسط جمهوری اسلامی لکه ننگی بود بر تاریخ این کشور.

خرداد ماه امسا ل شاهد تداوم برخورد قهرآمیز با خواستهای مدنی مردم آذربایجان و سکوت روشنفکران!؟ ، احزاب چپ و راست مخالف و موافق رژیم وکانونهای دفاع از حقوق بشرایرانی بودیم.

در جریان اعتراضات مدنی خرداد ماه 2006 بیش از 30نفر شهید،و هزاران نفر دستگیر  شدند.

طبق اطلاعات موثق برای بیش از سه هزار نفر پرونده سازی شده است.که 622 پرونده از این پروندهها فقط در دادگاههای تبریز در جریان است.

 در زیر لیستی را که مربوط به دفترحاضر- غایب زندان تبریزاست را می بینید که حاوی اسامی برخی از زندانیان وقایع اخیر آذربایجان می باشد.

لازم به تذکر است افرادی که اسامیشان در بالا مشاهده می شودبعد از تحمل دهها روز انفرادی و انواع شکنجه های فیزیکی روحی به بند 5 انتقال پیدا کرده اند.

آزار و اذیت این افراد به انواع مختلف هنوز ادامه دارد.کنترل شدید ، خانه نشین کردن، آواره کردن در سالن دادگاهها ،منع از کار و زندگی روزمره و...

اومود ائورن

www.gaip.org            اسامي به  حالت اسكن در سايت گايپ

آذربايجان ملی حکومتى‌نين ملی سرودی
ســـــــــــؤزلرى: ميرمهدی اعتـــمادZ   
موسيقى‌سى: جهانگير جهانگيروف
     

ائی وطنيم آذربايجان
      ابدی اودلاردان نيشان
      آدلی- شانلی کئچميشين وار
    سن بؤيوتدون قهرمانلار (2)

                قوجا شرقين چراغيسان
                آزادليغين بايراغيسان
                   تاريخ بويونجا ياديگار
                        ايفتيخارلی آثارين وار

      سنسن بيزه آنا وطن
      سنسن بيزه نعمت وئرن
      سنسن بيزه روحی - روان
      ياشا ياشا آذربايجان

 ال اوزاتدى يادلار سنه،
پوزماق اوچون عيزتينى،
قالخدى شرفلى فيرقه‌ميز
حيفظ ائله‌دى حؤرمتينى،

آزادليغى برپا ائديب،
نيشان وئردى قودرتينى،
آرزو ائدير ائللريميز،
دونيا بويو شؤهرتينى،

سنسن بيزه آنا وطن،
سنسن بيزه نعمت وئرن،
سنسن بيزه روح و روان،
ياشا- ياشا آذربايجان!

                آذربايجان آذربايجان
                اسلانلارين مکانی‌سان
                سن قوردوغون يئنی حيات
                خالقيميزا وئردی نجات (۲)٠

      گؤزل گونلر گتيريبسن
      ستارخانلار يئتيريبسن
      قوی يوردوموز جنت اولسون
      دوشمن باغری قانلا دولسون

      سنسن بيزه آنا وطن
      سنسن بيزه شهرت وئرن
      سنسن بيزه روحی - روان
      ياشا ياشا آذربايجان(2)

http://atn.tumrus.net

آذر حرکاتینین ایل دونومی موناسبتیله

پیشه‌وری یازیر: ایجتماعی مساله‌لرین حل اولونماسی‌نین ان یاخشی یولی، شوبهه‌سیز کی، سببلری تاپیب اونلاری تحلیل ائتمکدن عیبارتدیر. مساله،هم ده سببلری تاپیب تحلیل ائتمکله قورتارمیر. جمعیت دائما دگیشیر و عوض اولور. زمان و مکان ایجتیماعی مساله لرده اینسانی گیجلددن بؤیوک بیر بلادیر. ایجتیماعی مساله‌لری تدقیق ائدن بیرآدام لابدا تاریخین تکامول و سیچرایشینی، زمان و مکانین مؤوجود شرایطینی و اونلارین تاثیرلرینی نظره آلمالیدیر.

آذربایجان دموکرات فیرقه سی‌نین موسیسلری ده، شرایطی نظره آلاراق فیرقه‌نی قوردولار وائله جه ده میلی حؤکومتی یاراتدیلار!

آذربایجان خالقی تمام معناسی ایله بیر میلت کیمی آیاغا قالخیب اؤز طبیعی و قانونی حاقینا،  مالیک اولماق ایسته‌دی.

هر بیر میلتین اؤز موقدراتینا حاکیم اولماسی اوزامان مومکون اولا بیلر کی، او میلت یاشادیغی اولکه نی  ایداره ائتمک اوچون اساسی قانونلارا مالیک اولا بیلسین.

ایندی ده آذربایجانین وایران تورکلرینین سیاسی فعالاری وتشکیلاتلاری گرگ فیرقه نین ومیلی حؤکومتین پارلاق عنعنه وسونتلرین گؤز اؤنونده توتاراق، اونون باشاریلارین همیده چاتیشمامازلیقلارین ونوقصان لارین دریندن اؤیرنه‌رک ، بوگونگو وضعیتی و مؤوجود شرایطی نظرده آلماقلا آذربایجان خلقی‌‌نین وایران تورکلرینین قورتولوش ساواشینی سرانجاما چاتدیرسینلار!

فیرقه نین پارلاق سونتلری نه دئمک دیر:
١)- ٢١ آذر حرکاتی و میلی حؤکومت دیکتاتورلوغا ، ظولمه ،عدالت سیزلیگه و شاهلیق قورولوشونا قارشی ایدی.

٢)-٢١ آذر حرکاتی  و میلی حؤکومت آذربایجان اوچون دموکراتیک فدرالیسم وایران اوچون دموکراسی ایسته‌ییردی.

٣)-٢١ آذر حرکاتی  و میلی حؤکومت سؤز آزادلیغینی، ویجدان آزادلیغینی، مطبوعات آزادلیغینی، توپلانتی و تشکیلاتلانما آزادلیغینی، فردی آزادلیقلارین تامین ائدیلمه سینی اینسانلیق و یورتداشلیق حقوقونون توخونولماز اساسلاریندان ساییر و اونون یولوندا موبارزه ائدیردی.

٤)- ٢١ آذر حرکاتی و میلی حؤکومت جیدی صورتده قادینلارین حوقوقوندان مودافیعه ائدیب و ایران تاریخینده بیرینجی دفعه اولاراق، میلی حؤکومت دؤرونده، قادینلار سئچیب وسئچیلمه حقینه مالیک اولدولار. حتی آذربایجان نوماینده‌لرینین ایران دؤولتی ایله موذاکیره لرینده انتخابات قانونو لایحه‌سی ایله علاقه‌دار قادینلارین سئچیب وسئچیلمه حقینی مرکزی دؤولته تحمیل ائتدیلر.

۵)٢١ آذر حرکاتی و میلی حؤکومت تورک دیلینی آذربایجاندا رسمی دؤولت  دیلی اعلان ائدیب و اونون اینکشافینا هر طرفلی ایمکان یاراتدی.

٦)٢١آذر حرکاتی و میلی حؤکومت ایراندا یاشایان خالقلارلا دوستلوق وامکداشلیغا یول آچدی. او جمله دن تورک میلتی وکورد میلتی آراسیندا دوستلوق وصمیمی همکارلیق قراردادی باغلاندی.
٧)٢١آذر حرکاتی و میلی حؤکومت گئری قالمیش  فئودال وارباب رعییت موناسبتلرینه آذربایجاندا سون قویدی و زحمت آداملارینین یاشاییشلارینی یاخشی‌لاشدیرماق اوچون بؤیوک آددیملار آتدی.

ایندی ده بو عومومی پرنسیپلر اوز قووه‌تینده دورور. ٢١ آذر حرکاتی  و میلی حؤکومتین اینقیلابی و اینسانی سونتلرینه وفالی اولان هر بیر آذربایجانلی، تورک میلتی‌نین و آذربایجان خالقی‌نین باشی‌اوجالیغین ایسته‌ینلر ایندی ده گرک:

جمهوری ایسلامی‌نین آرادان قالدیریلماسیندان و ایراندا لائیک ودموکراتیک فدرالیزم سیستمی‌نین قورولماقیندان مودافیعه ائتمه‌لیدیر!

فمینیزمدن وقادینلارلا کیشیلرین تام حقوق برابرلیگیندن سؤزسوز مودافیعه ائتمه‌لیدیر!

ایشچیلرین و زحمت آداملارینین ایستکلریندن واونلارین آزادجاسینا و موستقیل اولاراق سیندیکا قورمالاریندان دایانمادان مودافیعه ائتمه‌لیدیر!

تورک دیلی‌نین  تورکلر یاشایان بولگه لرده رسمی وقانونی دیل اولماسیندان مودافیعه ائتمه‌لیدیر!

ایراندا یاشایان باشقا میلتلرله دوستلوق وامکداشلیقدان مودافیعه ائتمه‌لیدیر!

هئچ بیر ساغلام تشکیلات وجمعیت کی اوزون ٢١ آذر حرکاتینین سونتلرینه واونون عمومی پرنسیپلرینه وفادار بیلیر، ایسلام جومهوریتی‌نین هئچ بیر جیناحینا اویمامالیدیر!
                             
آذربایجان فدرال ـ دموکرات حرکاتی‌نین ایجراییه هئیاتی آذر 

ترکان دنیا
ترکان دنیا در وسعتی از سیبری تا بالکان عمدتا در کشورهای قزاقستان، ازبکستان ، قرقیزستان ، ترکمنستان ، روسیه، چین ، جمهوری آذربایجان، افغانستان ،ایران ، ترکیه ،عراق، مولداوی، بلغارستان و غيره زندگی می کنند. بنا به لینگواسفر در سال 2000 خانواده زبانهاى تركى، زبان تقریباً 150 میلیون نفر در آسیا و اروپا وشاخه تركى جنوبی (شامل سه لهجه عمده : تركی آناتولی ، تركى آذربایجانی و ترکی تركمنى) زبان اقلا 98 میلیون نفر در خاورمیانه، قفقاز، آسیاى میانه و شبه جزیره بالكان- اروپا بوده است[1]. البته اين ارقام بر اساس آمار های دولتی تدوين شده است و با توجه به اينکه کشورهايی مثل چين، ايران، روسيه و غيره ، در آمارهای خود ، جمعيت ترکان را خيلی کمتر از تعداد واقعی آنها ارايه مدهند؛ لذا به نظر کارشناسان  سازمانهای مستقل و بيطرف ، آمار حقيقی ترکان دنيا حداقل بين ۲۵۰ _ ۳۰۰ ميليون نفر ميباشد. در همین سال زبان فارسى (سه لهجه عمده آن: فارسى (ایران)، درى (افغانستان) و تاجیكى( زبان تقریباً ٤٠ میلیون نفر در خاورمیانه و آسیاى میانه بوده است. در حال حاضر 28 لهجه یا زبان ترکی در مناطق مختلف زبان رسمی مردم بوده و در حدود 20 لهجه یا زبان ترکی دارای کتابت و ادبیات کتبی می باشد[23] [5] .
تاریخ ترکان و زبان ترکی
علاوه بر زبان سومری که در اکثر محافل زبانشناسی به عنوان ریشه زبان ترکی (یا پروترک) مطرح است، مراحل دیگر تکوین زبان ترکی شامل دوران ترکی اولیه (شامل ترکهای هون، بلغار، پچنه ک و خزر) از قبل از میلاد تا قرن ششم میلادی، ترکی قدیم (دوران گوک ترک و اویغورها) از ششم تا هشتم میلادی ، ترکی میانه (شامل ترکی مشترک آسیای میانه و ترکی غربی یا سلجوقی) از قرن دهم تا شانزدهم میلادی وترکی جدید (شامل ترکی عثمانی ، آذربایجانی ، جغتایی-اوزبکی و…) از قرن شانزدهم تا عصر جدید می باشد. به نظر بعضی محققین کلمه ترک نام قبیله موسس امپراطوری عظيم گؤک ترک در 552 میلادی یعنی شخص آشینا بوده است و از آن زمان به کل ملتی که به زبان آنها سخن می گفتند منسوب شده است[5] [2] .
ترکان اوْغوُز Oğuz ( اوْق= ایل + اوُز علامت جمع در ترکی قدیم) از قبایل مهم ترکها بوده اند و ترکان غربی (ترکان ایران، ترکیه، آذربایجان، ترکمنستان، عراق، سوریه، قبرس و بالکان) نتيجه آميزش و ترکيب ترکان اوغوز با ترکان باستانی می باشند. اوغوزها بعد از پذیرش اسلام به ایران و‌آناتولی مهاجرت کردند و دولت های اسلامی بزرگی چون سلجوقیها و عثمانیها را تشکیل دادند. از ترکان قدیم داستانها و افسانه های متعددی باقی مانده است ، نظیر داستانهای آفرینش، آلپ آرتونقا، شو، اوغوزخان، بوزقورد و ارگه نه قون٫ داستان بوزقورد (گرگ خاکستری) از معروفترین این داستانها حکایت نسل رو به انقراض قبیله ای ترک در اثر حمله دشمن است که با ازدواج یک گرگ با باقی مانده این قبیله دوباره ادامه پیدا می کند. بوزقورد از قدیم الایام به عنوان مهمترین سمبل ملت ترک شناخته شده است. به داستانهای بعد از اسلام نظیر داستانهای ساتوق بوغرا خان، ماناس، چنگیزنامه، دده قورقود نیز می توان اشاره کرد. حماسه دده قورقود که داستانهای آن به هزاره های قبل از ميلاد بر می گردد، به عنوان یک داستان ترکان غربی خصوصاً ترکان آذربایجان از اهمیت بیشتری برخوردار است که در مباحث دیگر به آن می پردازیم. ادبیات کتبی ترکی بدون در نظر گرفتن دوران پروترک یا زبان سومری با سنگ نوشته های یئنی سئی و اورخون شروع می شود و در حدود 1250-1400 سال سابقه دارد.51 نوشته یئنی سئی برروی سنگ مزارهای اطراف رودخانه یئنی سئی در آسیای میانه قدیمیتر از همه است. این سنگ نوشته ها با الفبایی متشكل از159 علامت نوشته شده است که مختص ترکان قیرقیز و اوغوز بود [3] [5] .
در سال 1970 ميلادی نيز در ايسيك گؤل قزاقستان طبق سيميني از قبر شاهزاده ای كشف گرديد كه بر روي آن دو سطر و با حروف اورخون و به تركي قديم نوشته شده بود : ” پسر پادشاه در 23 سالگي از دنيا رفت ؛ سر مردم ايسيك به سلامت باد “. قدمت اين نوشته به وسيله راديو كربنيك و باتحقيقات دانشمندان شوروی (سابق)500 سال قبل ازميلاد مسيح تشخيص داده شد[39]
ریشه زبان ترکی
زبان ترکی آذربایجانی جزء شاخه غربی زبانهای ترکی و از شاخه زبانهای آلتاییک می باشد وآن هم جزء دسته اصلی زبانهای اورال-آلتاییک است. ترکی استانبولی و ترکی ترکمنی نیز جزء شاخه غربی (در بعضی تقسیم بندیها جنوبی) زبان ترکی محسوب می شود. ترکی قزاقی، قیرقیزی، اوزبکی و اویغوری نیز جزء شاخه شرقی زبان ترکی(در بعضی تقسیم بندیها متفاوت است) به حساب می آیند . از دیگر زبانهای آلتاییک می توان به زبانهای مغولی، كره ای، ژاپنی، مانچو و تونقوزاشاره کرد. زبانهای فنلاندی ومجاری نیز جزء شاخه زبانهای اورالیک حساب می شوند.
بر اساس نظریه اول ترکی آذربایجانی از اختلاط لهجه های اوغوز و قبچاق و ترکی شرقی اویغوری با لهجه های ترکی باستان ( زبان قوتتی ها سابير ها و...) بوجود آمده است که در زمان امیر تیمور و بعد از آن با آمدن ایلات ترک آناتولی(شاملو، روملو، استاجلو، قاجار، افشار و….) به آذربایجان عنصر اوغوز در ترکی آذربایجانی بیشتر شد.
از دید زبانشناسی زبانهای دنیا به دسته های زیر تقسیم می شوند[5] :
• زبانهای تک هجایی: کلمات از یک هجا به وجود می آیند و جمله از تسلسل یک رشته کلمات تک هجایی تشکیل می شود و معنی آن در همان رشته کلمات مفهوم می گردد. مانند زبان چینی.
• زبانهای التصاقی: علاوه بر ریشه کلمات که از یک یا چند هجا تشکیل می یابند ، ادات پیوندی وجود دارد. این پیوندها با پیوستن به ریشه ها کلماتی با مفاهیم مستقل ساخته و یا ضمن الحاق به کلمات و الفاظ تصریف و حالت پذیری آنها را در کلام میسر می سازد. مثل سئو+یش+مک=سئویشمک. در این زبانها ریشه کلمات تغییر نمی کنند. مانند ترکی به عنوان یک زبان التصاقی پسوندی و اکثر زبانهای اورال-آلتاییک. این زبانها بیشتر قاعده مند هستند.
• زبانهای تحلیلی: این زبانها از الحاق پسوند و پیشوندها به اول و آخر ریشه کلمات تشکیل می شوند. منتها در جریان ترکیب و تصریف غالباً در ساختمان خود ریشه نیز دگرگونیهایی روی می دهد. مثل می رفتم و می روم یا go و went. اکثر زبانهای هند و اروپایی مانند فارسی و ارمنی و انگلیسی و هندی و زبانهای سامی نظیر عربی از این دسته می باشند. دگرگونیهای ریشه در این زبانها آنها را به سوی بی قاعدگی سوق می دهد.
می بینیم که زبان فارسی و ترکی نه تنها از نظر لغوی و گرامری با هم متفاوت هستند بلکه از لحاظ ساختاری نیز در دو دسته کاملاً مجزا قرار گرفته اند.

خط زبان ترکی
سومرها به عنوان اجداد ترکان مخترعين اولين خط در تاريخ بشريت بودند و اختراع خط پروسه چند هزار ساله بود که از تمدن" قوبوستان" در آذربايجان شمالی شروع و با مهاجرت سومرها از آذربايجان به بين النهرين، در آنجا تکامل يافت. در مورد خط ترکی باستان در سنگ نوشته های یئنی سئی و اورخون در 1400 سال پیش و ایسیک گؤل در 500 سال قبل از میلاد سخن رفت که به عقیده زبانشناسان خطوط ابداعی خود ترکان بوده و از هیچ خط دیگری اقتباس نشده است. ترکان با پذیرش دین اسلام خط عربی را جایگزین خط باستانی خود کردند( نظیر زبان فارسی که با الفبای عربی نوشته می شود). با به کار آمدن حکومت جمهوری در ترکیه ، مردم این کشور الفبای لاتین را جایگزین خط عربی کردند. آذربایجانی های شمال آراز نیز ابتدا در محدوده سالهای 1929-1939 به مدت ده سال زبان خود را به لاتین نوشتند سپس به دستور استالین ، خط جمهوریهای ترک زبان اتحاد شوروی (سابق) به کریل (سیریلیک) تبدیل شد . لاکن این جمهوریها پس از استقلال دائمی خود در سال 1991الفبای خود را دوباره به لاتین بر گرداندند. آثار مکتوب زیادی به زبان ترکی و به دو الفبای عربی و لاتین از 1000 سال پیش به جای مانده است. بنا به دلایلی بسیار الفبای لاتین از الفبای عربی سریعتر فرا گرفته می شود و خواندن و نوشتن به آن راحتتر است. خصوصا این خط برای ترکی که در آن تعدد اصوات موجود است مناسبتر می باشد. خط لاتین ترکی آذربایجانی با چند حرف اضافه x,q,ə)) یعنی (اَ ، ق ، خ) اندکی با خط لاتین ترکی استانبولی متفاوت است. متاسفانه در ایران استفاده از خط لاتین برای زبان تركی بدلایل سیاسی محدود گشته است

مشخصات زبان ترکی
زبانهای اورال-آلتاییک مانند ترکی با مشخصات زیر از زبانهای هندو اروپایی نظیر زبان فارسی متمایز می شوند[5] [9]:
1- در بین صداهای کلمات هم آهنگی اصوات موجود است 2- در این زبانها جنس و حرف تعریف موجود نیست 3- صرف به وسیله اضافه کردن پسوند انجام می شود (آپار+دیم ، آپار+دین ،….) 4- در صرف اسماء پسوند ملکی به کار می رود (آپار+دیغیم)5- اشکال افعال غنی و متنوع است 6- حرف جر بعد از کلمه می آید (ائودن=از خانه)7- صفات قبل ازاسماء می آیند(گؤزل قیز)8- بعد از اعداد علامت جمع بکار نمی رود9- مقایسه با مفعول منه انجام می گیرد (من دن اوجا) 10- برای فعل معین به جای داشتن از فعل بودن (ایمک) استفاده می شود.11- پسوند سئوال موجود است(گلدین می؟)12- به جای حرف ربط از اشکال فعل استفاده می شود(گئتدییم یئر= جایی که رفتم – که به غلط بعضا می گوییم او یئر کی گئتدیم

قدرت و امکانات زبان ترکی آذربایجانی
• هماهنگی اصوات یکی از زیباترین خصوصیات زبان ترکی است که باعث راحتی تلفظ و خوش آهنگی آن می شود. در زبان ترکی صداهای خشن (O,U,A,I) و صداهای نازک (Ö,Ü,E,Ə,İ) نمی توانند در ریشه یک کلمه با هم مخلوط شوند و با همان ترتیب فوق در کلمه می آیند. مانندGözəllik و Ayrılıq. کلمات خارجی نیز حتی المقدور تحت تاثیر این قانون جالب قرار می گیرند. مانند کلمه عربی حسين(Hoseyn) که در ترکی Hüseyn و كلمه عربي عباس (Əbbas) كه در تركي (Abbas) گفته می شود. ترکها هنگام فارسی صحبت کردن نیزناخودآگاه از این قانون طبیعی زبان خود پیروی می کنند[9] .
• پسوندهای ترکی بسیار غنی و متنوع است وامکان لغت سازی و غنای لغوی این زبان را بالا می برد. پسوندهایی نظیر چی، لی ، سیز، لیق ،….
• در زبان ترکی کلماتی با اختلاف جزئی در معانی موجود است که در فارسی نیست، مثلا برای انواع دردها کلمات آغری، آجی، سیزی، یانقی، زوققو، سانجی، گؤینمک، گیزیلدمک و اینجیمک به کار می رود که هر کدام درد به خصوصی را بیان می کنند.
• کلمات ترکی بر خلاف فارسی انعطاف زیادی برای اصطلاح سازی دارند بعنوان مثال از کلمه دیل به معنی زبان در ترکی 36 اصطلاح و تعبیر موجود است: دیل آچماق، دیل-آغیز ائتمک، دیلی توتولماق و….
• علاوه بر غنای لغوی، تحرک و قابلیت لغت سازی، بیان مفاهیم جدید و غنای مفاهیم مجرد و همچنین تنوع بیان و قدرت بیان تفرعات و تفاوتهای جزئی کلام از دیگر عوامل غنای زبان ترکی است . به همین دلیل و به اعتراف زبانشناسان ، نثر زبان ترکی برای بیان اندیشه و مفاهیم و موضوعات مختلف علمی و فلسفی و اجتماعی رساتر و مناسبتر از بسیاری زبانهای دیگر است. مفاهیم و اندیشه هایی را که در ترکی می توان با یک جمله بیان کرد، جملات و شرح مفصلی را در زبانهای دیگر ایجاب می کند.
• افعال ترکی از نظر وجوه و زمانهای متعدد بسیار غنی است، ترکیب این وجوه و زمانها منجر به 50 شکل مختلف برای بیان حالات مختلف می گردد. مثلا در فارسی به جای هر دو حالت گلیردیم و گلردیم فعل می آمدم به کار می رود یا برای حالتهایی چون گله جکدیم (=قرار بود بیایم) وگلسئیدیم(=اگر می آمدم) در فارسی افعال واحد و مستقلی وجود ندارد.
• افعال ترکی همه با قاعده اند، جزء فعل ناقص ایمک به معنی بودن.
• افعال متعدی در ترکی به سادگی با اضافه کردن پسوند به افعال لازم ساخته می شود: اوخشاماق=شبیه بودن ← اوخشاتماق= شبیه کردن. افعال متعدی درجه دو و درجه سه نیز در ترکی قابل ساخت است: وورماق=زدن(متعدی)← ووردورماق= بوسیله کسی زدن( متعدی درجه دو)← ووردوتدورماق=وسیله زدن کسی را فراهم کردن (متعدی درجه سه).
• ترکیب پسوندها و حالات افعال در ترکی به خلق کلماتی منجر می شود که بیان آنها در زبان فارسی با یک یا چند جمله مقدور است. مثال: سئویشدیرمه لییک (یک فعل در ترکی)= آنها را باید وادار کنیم که همدیگر را دوست داشته باشند(دو جمله در فارسی).

از دیگر خصوصیات زبان ترکی
● زبان ترکی از طرف زبانشناسان به عنوان سومین زبان قانونمند وتوانمند دنیا شناخته شده است و حتی یکی از تورکولوژهای بنام زبان ترکی را اعجاز غیر بشری معرفی کرده است. ● زبان ترکی حدود 24000 فعل دارد که در فارسی بیش از 5000 نمی باشد ● حدود 1650 لغت ترکی آذربایجانی شناخته شده است که برای آنها لغات مستقلی در فارسی نیست. مانند یایخالاماق، یوبانماق، یودورتماق و…. [9]● چند هزار لغت با ریشه ترکی در زبان فارسی موجود است که از این لغات بيش از 600 لغت جزء کلمات مصطلح و روزمره است. مانند آقا ، خانم ، سراغ، بشقاب، قابلمه، دولمه، سنجاق، اتاق، من، تخم، دوقلو، باتلاق، اجاق، آچار، اردک، آرزو، سنجاق، دگمه، تشک، سرمه، فشنگ ، توپ ، تپانچه، قاچاق، گمرک، اتو، آذوقه، اردو، سوغات، اوستا، الک، النگو، آماج، ایل، بیزار، تپه، چکش، چماق، چوپان، چنگال، چپاول، چادر، باجه، بشگه، بقچه، چروک،…. [28]
بیان حقیقت مزایای زبان ترکی نسبت به فارسی بر اساس دلایل علمی دلیل بر برتری ملت ترک بر فارس نمی شود و چنین منظوری نیز در این نوشته مد نظر نیست، بلکه هدف افشای حقایقی است که 80 سال مغرضانه جهت تحقیر و نابودی ملت ما کتمان و تحریف شده است!

تجزيه طلبي چيست!؟

ريشه ها و پيدايش

همان طوري كه قبلا هم وعده داده بودم ، اين مقاله را نوشتم؛ نخست بايد اعلام كنم كه نوشته ها و افكار من ، تنها و تنها به" تشكيلات مبارزاتي دالغا" وابسته است و غير از آن به هيچ گروه و دسته ي سياسي ديگري وابسته نيستم.

Http://kuroglu.blogfa.com{اساسنامه ي تشكيلات دالغا

نخست : تعريف تجزيه طلبي از نظر علوم سياسي

اعتقاد به اين كه گروه يا سرزمين معيني بايد از سازمان بزرگتري كه وابسته به آن است  جدا شود. غالبا در تجزيه طلبي نظر بر استقلال سياسي اقليتي خاص از يك واحد بزرگ سياسي است و نهضت هاي حامي چنين انديشه هايي را تجزيه طلب مي نامند. در قرن گذشته و قرن حاضر بر اثر رشد ناسيوناليزم ، نهضت هاي تجزيه طلب بسياري در داخل امپراطوري ها و كشورهاي وسيع به وجود آمده و بر اثر آن ها ملت هاي تازه اي پديد آمده اند. تجزيه طلبان  ممكن است خواهان جدايي از كشوري و پيوستن به كشور ديگر باشند. تجزيه طلبي معمولا از جرايم سياسي شمرده مي شود.

اما براي اين تعريف مي توان موارد ديگري نيز افزود؛ از جمله اين كه با مطالعه در تاريخ نظام هاي فاشيست و نژاد پرست ، هم چون آلمان نازي ، كه بعدا به 2 قسمت آلمان شرقي و غربي تقسيم شد ، پيش زمينه ي تجزيه طلبي را بايد در حكومت جستجو كرد و نه در گروه هاي تجزيه طلب.

تجزيه طلبي هميشه بر اساس ناسيوناليزم قومي صورت نمي گيرد ، برخي موارد منافع اقتصادي مشترك نيز باعث تجزيه طلبي است ، هم چون مذاكرات گروه هاي كرد با گروه هاي تجزيه طلب آذربايجاني كه براي رهايي از زير فشار جمهوري اسلامي تاحدودي با هم ديگر اتحاد دارند، يا برگزاري سمينار هاي تخصصي فدراليسم كه هر دوي اين گروه ها( كه از نظر ناسيوناليزم قومي با هم متفاوتند) در آن خواسته هاي مشتركي را مطرح مي كنند.

اما ريشه ي تجزيه طلبي در ايران به كجا بر مي گردد!؟!؟

به واقع ريشه ي اين امر از آغاز حاكميت راسيزم انگليسي تحت نام پهلوي و در راس آن رضاخان مير پنج جستجو كرد، از زمان آغاز حاكميت پهلوي حركت هايي مانند قيام آزاديستان به رهبري خياباني در آذربايجان ، شيخ خزغل در خوزستان و يا ميرزاي جنگلي در گيلان و سپس قيام فرقه ي دموكرات آذربايجان را مشاهده مي كنيم ، آيا بايد نتيجه بگيريم كه تمامي اين ها از روي كج انديشي و به قولي تهي مغزي قياميان صورت گرفته است!؟ در اين صورت چرا مكررا شاهد اين وقايع هستيم !؟ نه در ايران ، بلكه در كل جهان.

اما اگر اندكي به دور از تعصب ملي به اين گونه مسائل بنگريم ، متوجه مي شويم كه اوليگارشي پهلوي با علم كردن ستون هاي تخت جمشيد و رواج باستان پرستي و تفاخر بر استخوان پوسيده ي دخمه هاي هخامنشيان و با مطرح كردن موضوعاتي چون نژاد پاك ، زبان پاك و مزخرفاتي از اين دست كه هيچ گونه سند علمي و منطقي نداشته و حاصل كاوش هاي زالومآبانه ي كساني نظير كسروي است ، درصدد حاكميت بر كل فلات ايران برآمده است و نخستين حربه براي اين عمل ، مطرح كردن ناسيوناليزم آريايي - ايراني براي ملت هاي ساكن فلات ايران و در واقع له كردن هويت و شخصيت و زبان آنان بوده است كه خود اين عمل به واقع بازي با آتش بود كه موج انفجارهاي خشم قوميت هاي مختلف ، چندين بار بساط حكومت پهلوي را لرزاند و دست آخر در سال 57 براي هميشه تخت حاكميت از لوث وجودشان پاك شد و قوميت ها هم توانستند نفس بكشند كه متاسفانه با فريب كاري عمومي كه جمهوري اسلامي در پيش گرفت باز هم مساله ي قوميت ها تشديد شد و اكنون در آستانه ي انفجاري ديگر است.

اما چگونه بايد جلوي اين انفجار گرفته شود!؟!؟

حضرات پان ايرانيست را مي گذارم كنار ، زيرا اصولا اين گونه مسائل كه بايد با دموكراسي و بر محور انسانيت حل شود ، در حوزه ي تفكر و گنجايش فكري آنان نمي گنجد ، اما ساير گروه هايي كه دوست ندارند كشور تجزيه شود ؛

نخست اين كه بايد سعي كنيد تا براي مبارزه با اين پديده به گرداب پان ايرانيسم فرو نرويد؛ مطرح كردن مسائلي چون تحميلي بودن زبان و يا يكساني قوميت و يا زير پا گذاشتن ارزش ها و سنت هاي قومي ترك زبانان آذربايجان ، موج انفجار را شدت خواهد بخشيد و نيز اهانت به سران اين جنبش و پيروان آنها با عناويني هم چون خائن ؛ انيراني و ... به هيچ عنوان صحيح و پسنديده نبوده و به دور از اصول دموكراسي است ، هم چنين انديشه ي كشتار و يا اخراج آنان از ايران. ( دموكراسي يعني قانون يكسان براي همه ، همه يعني هم ناسيوناليست افراطي و هم تجزيه طلب و هم ناسيوناليست مذهبي  و هم سكولاريست و هم كمونيست و ...)

دوم اين كه ابتدا بايد خواسته هاي آنان را گوش كنيد و سپس با آن مخالفت كنيد!

بسياري از دوستان بدون در نظر گرفتن خواسته هاي اين افراد ، به طور غرض ورزانه هاي شب و روزشان را به ابطال نظريات آنان گماشته اند كه اين هم مانند مورد قبلي به دور از اصول انسانيت و دموكراسي است (قرار نيست كه همه ي انسان ها دقيقا مثل هم باشند!)

نخستين خواسته ي اين افراد زبان مادري است ، اين خواسته بسيار كليدي است ، زيرا 78 درصد كساني كه به نام آذربايجان مطلب نوشته اند؛ خواهان آن هستند، بنابراين تمسخر زبان تركي آذربايجاني و ناديده گرفتن آن ، راه درخواست هاي بعدي را مي بندد و طرفين را مانند دشمن خوني به جان هم  مي اندازد و روز به روز شاهد مقالات توهين آميزي از هر دو طرف نسبت به سنت ها و تاريخ هم ديگر خواهيم بود.

سوم

به هيچ عنوان تصور نكنيد كه اعمال جمهوري اسلامي در راستاي مبارزه با تجزيه طلبان است ، وبه قولي اپرتيونيست نباشيد و نگوييد چون جمهوري اسلامي فلان قيام را سركوب كرد؛ پس به سمتش برويم ، مطمئن باشيد كه پس از آن ها نوبت شماست ، اين نظام خودش عامل تفرقه ميان قوميت هاست و در راس آن كساني هستند كه به افراد خودشان هم رحم نمي كنند؛ (افرادي نظير اكبر گنجي دست راست رفسنجاني «رئيس جمهوري پيشين» و يا موسوي خوئيني ، فرزند آيت الله موسوي خوئيني كه از مهره هاي كارآمد خميني بود.)

بنابراين نخستين كار در رفع تجزيه طلبي ، مبارزه با جمهوري اسلامي و ساختن جامعه اي سكولار و به دور از تعصب هاي قومي - نژادي و مذهبي است نه نابودي گروه خاصي به دست نظامي كه تا آرنج به خون بيگناهان آلوده است.

چهارم و شايد مورد آخر

در رفع اين پديده ، تاريخ  را به عنوان حربه به كار نبريم ، زيرا تاريخ نيز نوشته ي يك كاتب است و نيز در نظر بگيريم كه تاريخ نويس ممكن است غرض هايي از عدم نگارش برخي مسائل داشته باشد و يا به طور كلي از آن ها آگاه نباشد ، بنابراين تا در تاريخ تمامي كشورهاي جهان مطالعه نكرده ايم ، در مورد قوميت و مليت نظر ندهيم ، پديده ي جديد مورد استفاده ، علم ژنتيك است كه البته با توجه به مقاله ي وبلاگ علمي گورد اوغلو و با استناد به نظر بسياري مردم شناسان و متخصصين اين علم ، اثبات كرده ايم  كه چيزي به نام نژاد خالص در جهان وجود ندارد و هيچ گونه سند علمي براي اثبات خلوص نژادي و به قولي اصول نهضت هاي ناسيوناليست ملي وجود ندارد ، زيرا اولا تمامي افراد نوع آدمي از يك زير گونه ي هوموساپينس به وجود آمده اند و اصل مشترك دارند ، و دوما طبقه بندي آدمي به نژادهاي گوناگون تنها براي سهولت مطالعه ي آنها صورت گرفته است و نبايد از آن به عنوان عاملي براي اثبات مهملاتي چون نژاد پاك و نژاد برتر استفاده گردد.( وبلاگ علمي گورد اوغلو)

هم چنين از فكر ايجاد امپراطوري ايران به معناي حكومت بر تمامي فلات ايران دست برداريد ، زيرا تمامي ملت هاي جدا شده از ايران ، توسط سازمان ملل به عنوان كشورهاي مستقل شناخته مي شوند و از منظر ديپلماسي سياسي امكان پيوستن آن ها به ايران در حدي كم تر يك درصد است ، هم چنين كساني كه ادعاي برتري فرهنگي دارند ، اگر فرهنگ اريايي - اهورايي شما به قول خودتان فوق العاده غني است ، چرا تمامي ملت هاي جدا شده - با اين كه مي توانستند دوباره به كشور شما نپيوستند!؟ بياييد از اين مهملات و خرافات دست برداريد ، فرهنگ و نژادي به نام فرهنگ و نژاد برتر شناخته نشده است ، تفاوت هاي فرهنگي تابع برتري نيست و بلكه تابع شرايط زندگي است كه اين هم ارتباطي به برتري  و يا نژاد ندارد.

هم چنين تصور نكنيد كه هر كسي گفت : من توركم ، و يا از نماد بزقورد استفاده كرد ، بايد در دم اعدام شود ، عرض كردم كه تا خواسته هاي نخستين آذربايجان برطرف نشده است ، اين گونه اعمال شدت خواهد گرفت.

به سقوط نظام جمهوري اسلامي و به طور كلي سقوط فاشيزم در خاور ميانه شايد كم تر از صد سال مانده باشد ، و پس از آن ، چه بخواهيد و چه نخواهيد ، شايد بر اساس كج انديشي هاي راسيزم مآبانه ي عده اي ، خاور ميانه به تكه هاي متعددي تقسيم شده باشد و آن وقت براي ايجاد حكومتي سكولار و دموكرات خيلي دير است.

البته قابل پيش بيني است كه پس از رفع نظام اسلامي ، حداقل 200 سال حكومت فدرال در ايران برپا شود و پس از آن كه مساله ي ناسيوناليزم قومي و برتري نژادي مانند بسياري افكار ديگر كه به واقع مرحله ي ازمايش فكر  انسان و تبلور انديشه ي وي است ، به زباله داني تاريخ ريخته شود ، آن وقت نوبت حاكميت انسانيت بر انسان است و نه حاكميت ضد انسانيت بر انسان، پس بياييد زمان آن را نزديك تر بياوريم.

Http://kuroglu.blogfa.com

ورزقان و منابع معدني در بررسي علمي آن

1 – 1 -  زمین شناسی منطقه :

1 – 1 – 1- موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی منطقه ورزقان :

منطقه ورزقان در شمال غرب کشور ، در استان آذربایجان شرقی و شمال شرق شهرستان تبریز در محدوده طول جغرافیایی 46 درجه و 30 دقیقه و 47 درجه و عرض جغرافیایی 38 درجه 30 دقیقه و 39 درجه واقع گردیده است . این منطقه از غرب به اهر ، از شرق به منطقه سیه رود و از شمال به مرزهای جمهوری آذربایجان منتهی می شود . محدوده مورد نظر منطقه ای است کوهستانی با آب و هوایی سرد و مرطوب که در تابستان هوایی معتدل و در زمستان هوایی سرد بر آن حاکم است . حداکثر دمای آن در تابستان 32 درجه بالای صفر و در زمستان به 20 درجه زیر صفر می رسد .

1 – پوشش گیاهی در شمال غرب منطقه و در امتداد آبراهه ها به وفور دیده می شود .

2 – مجموعه ای از رخساره های ماسه ای ، آهک – مارن با میان لایه های آهکی نازک لایه خاکستری تا سبز همراه با رگچه های گچ به صورت یک واحد مستقل ، سنگهای آتشفشانی ژوراسیک بالا را می پوشاند . گسترش این واحد فقط در گوشه شمال غرب چهار گوش می باشد .

شرایط رسوب گذاری در زمان کرتاسه فوقانی از یک تنوع خاص ویژهای برخوردار است . عامل زمین ساخت و فعالیتهای فراوان آتشفشانهای زیر دریایی و احتمالا اختلاف وقوع سطوح ریخت شناسی در این حوزه رسوبی موجب ته نشست رسوبی – تخریبی و رخساره های آتشفشانی با ترکیب گوناگون شده است .

1 – 1 – 2 – زمین شناسی منطقه عمومی ورزقان

کهن ترین سنگ های منطقه مورد مطالعه را مجموعه سنگ های دگرگون شده کلیبر با سن قدیمی تر از ژوراسیک تشکیل می دهد که رخنمون آن به صورت یک طاقدیس با روند شرقی – غربی در شمال شهرستان کلیبر قرار گرفته است . این مجموعه شامل سنگهای دگرگونی مانند اسلیت – فیلیت شیست های سبز آمفیبولیت متاولکانیک می باشد . در شمال غرب ورقه ورزقان گستره ای وسیع از سنگ های ولکانیکی با ترکب آندزیت تاتراکی آتدزیت به صورت یک طاقدیس قرار دارد – روند محور طاقدیس شرقی غربی است . لکن عملکرد دو گسل موازی و نیروی وارده ، سبب تغییر محور این طاقدیس به جهت شمال شرق شده است . ترکیب حاشیه این اوده تراکی آندزیت وایگنیبریت بوده است که به طرف داخل دارای ترکیب آندزیت تاتراکی آندزیت بوده است . عدسی های کوچک و بزرگ از آهک مرمری شده آمونیت دار در بخش هایی از این واحد وجود دارد

رخساره های مربوط به کرتاسه ، عمدتا گسترش سراسری و وسیع به استثنای جنوب غرب ورقه ورزقان دارد و غالبا رخساره های کربناته کم و عمیق در بخش های فوقانی و آهکهای کم عمق و عمیق همراه با سنگ های آتشفشانی با ترکیب بازیک و اسیدی و کنگلومرا و ماسه سنگ در بخش های بالایی تشکیل یافته است .

احتمالا کلیه بخش های ورقه ورزقان در زمان میوسن از آب خارج بوده زیرا به سبب برجسته بودن و وجود توده های عظیم سنگ های آتشفشانی و نفوذی ، حوزه رسوبی میوسن در این ناحیه تشکیل نگردیده است

ترادفهای رسوب آتشفشانی  کرتاسه در ورقه ورزقان ، احتمالا ادامه روند رسوبی آتشفشانی موجود در ترکیه است که با گذر از بخش های مرکزی ورقه ورزقان ، واحدی مستقل از طریق شمال آذربایجان به البرز می رسد .

در بخش های مرکزی ورقه ورزقان ، واحدی متشکل از سنگ های آتشفشانی و رسوبی

( آهک مارن – سیلتستون – شیل ) ، بخش های وسیع و گسترده ای را می پوشاند ، واحدی با گستردگی کمتر با جنس آهک ریفی خاکستری تا سفید رنگ در داخل این واحد قرار می گیرد . رخساره توفی با ترکیبی اسیدی تا متوسط با گسترش نسبتا زیاد در آندزیت تا آندزیت یورفیری تبدیل می شود.

مجموعه ای از سنگ های آهکی ، مارنی و ماسه سنگی در شمال کلیبر ، بخش های بالایی کرتاسه فوقانی را می سازد که در گذر تدریجی کرتاسه به پالئوسن و در مرز آنها آهک های ریفی خاکستری و توالی ماسه سنگ و مارن ، قرار دارد .

قاعده پالئوسن با یک ناپیوستگی هم شیب و با رخساره ماسه سنگی نازک لایه ، همراه با یک واحد آهکی در بخش فوقانی قرار می گیرد . اولین ظهور سنگ های آتشفشانی در زمان پالئوسن در منطقه مورد مطالعه مربوط به سری سنگ های آتشفشانی پورفیریتیک با ساخت بالشتی و ترکیب آندزیتی تا لاتیت پورفیری می باشد . بخش های فوقانی این سنگ های آتشفشانی به آندزیت تا آندزیت بازالت تبدیل گشته است . در شرق ورقه ورزقان غیر از این واحد آتشفشانی واحد دیگری به وجود نیامده و نهشته های مربوط به انوسن زیرین با ناپیوستگی هم شیب بر روی واحد اخیر آتشفشانی قرار می گیرد.

واحدهای آتشفشانی ، سنگ های ولکانوژنیک و ماسه سنگ های کمی کربناته ، بخش اعظمی از نهشته ها و رخساره های ائوسن را در ورقه ورزقان تشکیل می دهند . قاعده ائوسن را با یک مجموعه با رخساره ماسه سنگ ، مارن ، میکرو کنگلومرا و سنگ های آتشفشانی با سن ائوسن زیرین تشکیل می دهند که با مرز زیرین نا مشخصی در جنوب شرق ورقه ورزقان در مجاورت روستای آزغان قرار دارد .

سنگ های آتشفشانی با ترکیبی اسیدی تا متوسط به صورت مجموعه ای از تراکیت ، پرفیریتیک داسیت و ایگنمبریت و آندزیت از واحدهای عمده و اصلی ائوسن در ورقه ورزقان به حساب می آیند  که در اغلب رخنمون های مربوط به ائوسن دیده می شوند .

تداوم ولکانیسم در ورقه ورزقان باعث به وجود آمدن سنگ های آتشفشانی زیر دریایی ، توفهای متبلور آتشفشانی با ترکیب آندزیتی برش شده قرار گرفته است . بالاترین بخش واحد آتشفشانی در ورقه را گدازه های آتشفشانی بازیک با ترکیب آندزیت تا آندزیت داسیت تشکیل می دهد که به صورت بخشی پورفیریتیک و در بعضی نواحی برشی هستند . در شمال شهرسیتان کلیبر ، بر عکس واحدهای ائوسن در دیگر بخش خای ورقه کلیه واحدهای ائوسن یک حالت کربناته تخریبی داشته و این شرایط تقریبا تا زمان میوسن نیز ادامه یافته است . در زمان الیگوسن ، در بخش هایی از ورقه ورزقان استمرار فعالیت های آتشفشانی همچنان تداوم خود را حفظ کرده و گسترش نسبتا وسیعی را داراست .

فعالیت ماگماتیک بعد از ائوسن نقش عمده ای را در ورقه ورزقان ایفا نموده است . این گونه فعالیت های ماگماتیک به صورت سنگ های نفوذی ، ساب ولکانیک و ولکانیک همراه با آلتراسیون ، به صورت یک نوار به عرض 30 کیلومتر با روند غربی – شرقی در بخش میانی ورقه تظاهر نموده است . روند این گونه سنگ ها ، ادامه سنگ های نفوذی قفقاز کوچک در مرز آذربایجان به طرف چهار گوش تبریز و با گذاشتن از ورقه اهر به سمت ورقه میانه و زنجان می باشد . جایگزینی این گونه از سنگ ها ارتفاعات نسبتا بلندی را سبب می شود . انواع گوناگونی از سنگ های نفوذی با ترکیب گرانیت ، دیوریت ، مونزونیت و سینیت و رخساره های ساب ولکانیک و سنگ های آتشفشانی آندزیت و وابسته در ورقه مورد مطالعه وجود دارد . استنباط می شود که وجود سنگ های نفوذی در ورزقان بعد از ائوسن احتمالا تدوام فرآیند تکامل ماگماتیسم آلکان – ائوسن باشد .

به همین منظور توجیه و مقایسه سنگ های نفلین ، سینست ، دیوریت ، مونزولیت و گرانو دیوریت اولیگوسن با رخساره های تراکی آندزیت و آندزیت – لاتیتی با یکدیگر همخوانی دارد .

در جنوب شهرستان کلیبر ، رخساره نفوذی با ترکیب نفلین سینیت بخش عمده ای رااشغال کرده است . این توده نفوذی دارای مورفولوژی گنبدی شکل بوده و قطر متوسط آن 10 تا 15 کیلومتر می باشد . در حاشیه شمال غرب ورقه ورزقان بخش شرقی توده نفوذی گرانیت قولان گسترش دارد که نیمه شمالی این توده باتولیتی در خاک آذربایجان و نیمه جنوبی آن در خاک ایران قرار دارد . شکل موفولوژیکی آن گنبدی بوده و ارتفاعات منطقه را تشکیل می دهد و ترکب سنگ شناسی آن از گرانیت تا گابرو متغیر است . توده مذکور سنگ هایی با رخساره آتشفشانی رسوبی مربوط به کرتاسه بالایی شامل ولکانیک های بازیک و آهک ها را قطع کرده و در حواشی خود سبب دگرگونی خفیف از نوع تماسی گردیده است که بافت رخساره نفوذی مذکور گرانولار و درشت دانه است .

توده دیگری به صورت سنگ های عمیق و نیمه عمیق با نفوذ در سنگ های آتشفشانی رسوبی کرتاسه و ائوسن در بخش مرکزی نقشه ( در شرق و جنوب روستای سونگون ) ناحیه وسیعی را در برگرفته است . میزالیزه بودن ناحیه ای و آلتراسیون این گونه سنگ ها اهمیت ویژه ای از لحاظ کانی زایی و ایجاد مناطق معدنی به منطقه بخشیده است . روند تقریبی اینگونه سنگ ها شرقی – غربی است و دارای رخساره های مونزونیت – گرانو دیوریت و مجموعه های نفوذی نیمه عمیق و مقداری سنگ های آتشفشانی است .

با توجه به رخساره های مختلف و وجود آلتراسیون در بعضی از سنگ ها و عدم آلتراسیون در بعضی دیگر از سنگ های نفوذی ورقه مذکور ، چنین به نظر می رسد که یک تناوب در نفوذ این گونه سنگ ها و همچنین سن مشخص و محدوده برای آلتراسیون موجود در منطقه وجود داشته باشد . نفوذ سنگ های نفوذی منیزالیزه که از نظر بافت و ترکیب با دیگر سنگ های نفوذی منطقه مغایر است خود دلیلی برای انفکاک توده های نفوذی از لحاظ زمان نفوذ با یکدیگر است

در حاشبه جنوبی ورقه ورزقان ، یک توده باتولیتی دیگری قرار دارد که دارای روند شرقی غربی است . نیمه شرقی این توده در ورقه کلیبر قرار گرفته . در تماس این توده با سنگ های کربناته در دو سه نقطه پدیده اسکارن حادث شده است . در مجاورت روستای انجرد کانی زایی اسکارن در خط تماس این توده با رسوبات کربناته کرتاسه بالا اتفاق افتاده است .

به لحاظ کانی زایی اسکارن ( مس و آهن ) از زمانهای نه چندان دور ، با حفر یک تونل عملیات استخراج صورت پذیرفته است لکن به لحاظ پایین بودن عیار و تمام شدن ذخیره مفید ، عملیات استخراج متوقف و معدن تعطیل گردیده است . ترکیب سنگ شناسی این توده از گرانیت تا گرانو دیوریت و دیوریت متغیر است . کوارتز در این توده فراوان است

با توجه به همبری و تاثیر این توده با سنگ های کرتاسه بالا و ائوسن ، به نظر می رسد سن این توده بعد از ائوسن و احتمالا همانند سایر سنگ های نفوذی در منطقه الیگوسن باشد . به طور کلی رخساره های دگرگونی در ورقه ورزقان از نوع همبری بوده و بیشتر همراه با کانی زایی و تولید اسکارن می باشد .

در فواصل پلیوسن – کواترنر و در حاشیه جنوبی ورقه ورزقان واحدی متشکل از سیلتستون – کنگلومرا بخش های وسیعی را می پوشاند . بخش هایی از این واحد به صورت جانبی به مارن ، سیلت ، برش ولکانیکی ، کنگلومرای ولکاژنوئیک همراه با یک واحد ایگنمبریتی تبدیل می گردد . در نواحی جنوب غربی مورد مطالعه فعالیت های ماگماتیک تشکیل گنبدهای ولکانیکی را داده ، ترکیب این دمهای آتشفشانی تراکیت تا تراکی آندزیت با بافت میکروپرفیری است .

در حواشی رودخانه ارس و در شمال غرب محدوده ورزقان لایه های متوسط کنگلومرا با میان لایه های مارن سبز تا قرمز رنگ بخش نسبتا وسیعی را می پوشاند . این واحد با یک شیب حدودا چند درجه تحمل یک فاز زمین ساختی را در اواخر کوهزانی آلپی نشان می دهد .

در دوره کواترنر بخش های وسیعی از جنوب شرق منطقه ورزقان توسط گدازه های مربوط به دوران چهارم پوشیده شده است . تنوع ترکیب و فواصل میان فوران ها و سنگ های آتشفشانی برشی و کنگلومرای آتشفشانی میان گدازه ها ، خود دلیل و شاهدی است بر تعدد فعالیت های متعدد آتشفشان ها در این منطقه.

رخساره های دگرگونه در ورقه ورزقان بیشتر همراه با کانی زایی و تولید اسکارن می باشد . این نوع دگرگونی را می توان از نواحی انجرد و سونگون ملاحظه کرد .

در ورقه ورزقان در نواحی مختلف انواع مواد معدنی غالبا از نوع فلزی دیده می شود که مهمترین آنها عبارتند از :

مس : در شرق روستای انجرد کانی زایی پیریت و کالکوپیریت به صورت اسکارن به وجود آمده است و در سونگون کانی زایی پیریت و کالکوپیریت و کانی های دیگر فلزی به مقدار نسبتا کمتر به صورت دگرگونی همبری و همچنین به صورت کانی زایی پراکنده و ... به وجود آمده است .

کائولن : در غرب سونگون دگرسان شدن توده های نفوذی اسیدی سبب کائولنیزه شدن توده های مذکور شده است . بخشهایی از این زون آلتره و نسبتا خالص و بخشهایی نیز همراه با سیلیس و کانیهای آهن دار است . همچنین در شمال غرب اهر نیز آلتراسیون ولکانیک ائوسن سنگ های دگرسان شده کائولین و آلونیت داری ایجاد کرده است .

فلزاتی نظیر طلا ، نقره ، مولیبدن ، سرب و روی به صورت پراکنده و همراه با کانیهای فلزی پیریت و کالکوپیریت در مناطق اسکارن نجرد و سونگون و در سنگ های اسیدی شمال کیقال مشاهده می گردد .

بر اساس آنچه گفته شد مشخص است که نواحی مرکزی این ورقه و به خصوص نواحی اطراف انجرد ، سونگون و کیقال از اهمیت فوق العاده ای در کانی زایی دارند که به صورت خاص به زمین شناسی این مناطق اشاره می شود .

شکل 1 – 1 قسمتی از نقشه 10000 / 1 ورزقان را نشان می دهد که در مناطق مربوط به انجرد ، کیقال و سونگون است .

1 – 1 – 3 - زمین شناسی منطقه ی کیقال

زمین شناسی شمال ورزقان در زونت متالوژنی کیقال-سیاهکلان متشکل از واحدهای سازند اصلی زیر است:

-         سنگ میزبان منطقه شامل سازندهای کرتاسه و سری های آتشفشانی و فروهشته ای وابسته به ولکانیزم پالئوژن

-         توده های نفوذی گرانودیوریت تا کوارتز دیوریت نفوذ کرده در سری های کرتاسه ائوسن با پدیده ی دگرسانی و کانی سازی های نوع پورفیری، اسکارنی، رگه ای با مرکزیت مس و مولیبدن و حواشی مس، سرب، روی، آهن، و دیگر کانی سازی های سولفوره

-         نفوذ ولکانیسم اسیدی ریولیتی تا دایستی پورفیری به شکل های مرتفع که احتمالا یکی از عوامل و سازندگان سیستم پورفیری است

گستره ی جغرافیایی سیستم ماگماتیسم سونگون بسیار وسیع بوده و کانسار سونگون به نظر می رسد که یک زیر سیستم (subsystem) از مجموعه کانی سازی باسد که در بین حوضه کرتاسه شمالی و قوس ماگمایی ائوسن جای گرفته است. در منطقه ی سیاهکلان-کیقال در پیرامون گنبد ریولیتی این محدوده گستره هایی از زون مینیرالیزه پیریتی همراه با کانی سازی مس به سمت حاشیه ی گنبد ریولیتی دیده می شود.

همچنین در سیاهکلان گنبد آتشفشانی ریولیتی میوسن- پلیوسن در منطقه نیز دیده می شود و به نظر می رسد شکل گیری این سیستم یکی از عوامل اصلی در جابجایی و کانی سازی گرمابی درون توده دیوریت میزبان در منطقه باشد. در منطقه ی نسبتا پست پای میانه زون دگرسانی گرمابی با سیلیسیفیکاسیون و کائولینیزاسیون دیده می شود که دارای رگه ها و رگچه هایی از کانی سازی ثانوی مس (مالاکیت و آزوریت) است.

در این منطقه رخساره هایی از نوع حاشیه ای گنبد ریولیتی را می توان دید که این زون منطقه دگرسان-منیرالیزه با کانی سازی هایی از پیریت و سولفیدهای فلزی است بطوریکه سنگ سازنده اصلی در این محل بدلیل شدت دگرسانی قابل شناخت نیست ولی عوارض و ساختاری از نوع پورفیری نشان می دهد.

در این مقایسه کلی منطقه ی کیقال شباهت زیادی به سیستم منیرالیزه سونگون دارد. در مجموع با توجه به مشخصات زمین شناسی، فرایندهای دگرسانی و آثار و شواهد موجود در این منطقه می توان چنین تصور کرد که محدوده ی سونگون-کیقال می تواند به عنوان یک محدوده ی معدنی (ore field) مورد کاوش و اکتشاف نیمه تفضیلی قرار گیرد.

1 – 1 – 3 – 1 - تکتونیک در محدوده ی کیقال-سونگون

بر اساس آنچه که در نقشه های زمین شناسی آمده و نیز بر اساس مشاهدات عینی در محدوده ی مد نظر سه سیستم گسلی را می توان تشخیص داد. لازم به ذکر است که هر سه سیستم پس از جایگزینی توده ی نفوذی منطقه رخ داده است. به عبارت دیگر عامل اکثر پدیده های تکتونیکی در منطقه از قبیل گسل ها و سیستم درزه و شکاف ها، آلتراسیون ها و ... عمدتا همین توده های نفوذی نیمه عمیق می باشند لذا سن این پدیده های تکتونیکی عمدتا همزمان یا بلافاصله پس از نفوذ توده ی مذکور به منطقه می باشد.

-         سیستم گسلی شمالغرب – جنوب شرق و شمال و جنوب:

این سیستم که نتیجه ی عملکرد فاز تکتونیکی مشخصی می باشد در منطقه و بویژه در محدوده ی کانسار به وضوح قابل مشاهده است. عملکرد این فاز باعث ایجاد شکستگی هایی در این امتداد و سبب تزریق دایک های اولیه و نیز دایک های نوع دوم درون سیستم توده پورفیری گشته است.

-         سیستم گسلی شمالشرق – جنوب غرب و شرقی – غربی:

عملکرد این سیستم در محدوده ی کانسار بسیار وسیع می باشد و در حقیقت تمام ابراهه های شرقی – غربی را می توان در نتیجه ی عملکرد این سیستم دانست. از جمله مهمترین گسل های این سیستم دو گسل عمده می باشد که از بخش مرکزی کانسار عبور می کند. از نظر کانی سازی این سیستم گسلی نقشی را ایفا ننموده است.

-         سیستم گسلی شمالغرب – جنوب شرقی:

این گسل در واقع جوانترین سیستم تکتونیکی شناخته شده در محدوده ی کانسار می باشد. چرا که اثرات آن را در درون ولکانیک های جوان می توان مشاهده نمود. عملکرد این فاز چندان قوی نمی باشد و اثرات آن را عمدتا در بخش جنوبی محدوده ی مورد مطالعه یعنی در جنوب آبادی سونگون می توان مشاهده نمود.

1-1-3-2- وقایع تکتونیکی و زمین شناسی مهم در محدوده ی سونگون – کیقال

بر اساس جمع بندی گزارشات و دیدگاه های موجود در محدوده ی متالوژنی کیقال-سونگون، روند حوادث زمین شناسی رخ داده در منطقه را می توان به صورت زیر خلاصه نمود:

1-       نفوذ توده ی نیمه عمیق در اواخر پالئوژن در سنگ ها یمنطقه (سنگ های آهکی شیلی کرتاسه در شمال و واحد های ولکانیکی تراکیتی-دایستی ائوسن در جنوب)، که این توده ی نفوذی عامل اصلی تشکیل کانسار های مس و فلزات همراه بوده و منجر به نهشته شدن مس-مولیبدن-طلا-نقره و ... در منطقه شده است.

2-       عملکرد فرایند های شدید هیدروترمالی در داخل توده مونزونیتی و ایجاد آلتراسیون های ((سرسیتی-کائولینی-سیلیسی و کلریتی)).

3-       تزریق دایک های دیوریتی تا مونزونیتی به داخل توده ی نفوذی و سنگ های درونگیر در آخرین مراحل (بعد از) تزریق توده نفوذی مونزونیتی به منطقه.

4-       تشکیل زون های اسکارنی با ضخامت متغیر در کنتاکت بین توده نفوذی و دایک های تزریق شده با سنگ های درون گیر آهکی (در کنتاکت بین آهک ها و توده ی مونزونیتی کانه دار، اسکارن ها ی مس تشکیل شده است و در کنتاکت دایک های دیوریتی عقیم با آهک ها، معمولا سنگ های تزئینی از قبیل مرمر و مرمریت بوجود آمده است).

5-       فعال بودن فرایند های ولکانیکی در بخش وسیعی از منطقه در اواخر ترشیری و اوایل کواترنر که موجب ایجاد گنبدهای آتشفشانی متعدد و جریان گدازه های آندزیتی-بازالتی (خصوصا در اطراف سیاهکلان) شده است. یکی از عوامل محفوظ ماندن کانی سازی مس و پلی متال ها در منطقه این است که با فعالیت پدیده های ولکانیکی در سرتاسر منطقه بعد از دوران کانی سازی و تزریق فلزات (مس، ملیبدن و طلا و ...) رسوبات و گدازه های جوان ولکانیکی روی آنها را پوشانده است.

6-       فعال بودن فرایندهای گسل ساز در اواخر دوران چهارم به صورت گسل های اصلی و فرعی که نتیجه ی آن ایجاد مورفولوژی در منطقه می باشد.

1 – 1 – 3 – 3 – کانی سازی در منطقه کیقال

عامل اصلی کانی سازی در منطقه ی مورد نظر ( کانی سازی Cu-Mo پورفیری)، محلول های هیدروترمال می باشند که این محلول ها، عامل تمرکز کانی های مولیبدن و ایجاد نهشته های اقتصادی آنهاست. کانی سازی مس پورفیری در منطقه، ارتباط نزدیکی با آلتراسیون کوارتز-سرسیتی دارد و در مناطقی که این نوع آلتراسیون از شدت بالایی برخوردار است این کانی ها به صورت پراکنده در متن سنگ و نیز به صورت رگچه های پر عیار استوک ورک در درزه های متمرکز شده اند.

در بخش های هیپوژن کانسار، کانی های اصلی مس عبارتند از کالکوپیریت و بورنیت و در بخش های غنی شده سوپرژن این کانی ها کم و بیش به کالکوزین و کوولین تبدیل شده اند. کانی های اکسیدی و کربناته مس به عنوان کانی اصلی مس در نواحی فرونشست می باشند (کوپریت، آزوریت و مالاکیت).

کانی مولیبدنیت به عنوان کانی حامل عنصر مولیبدن در ارتباط نزدیک با رگه ها ی ثانویه به صورت فرعی و در بخش های عمیق تر توده ی کانسار مونزونیتی تشکیل شده است. در بخش های اسکارنی (مخصوصا اسکارن های شمالی) کانی اصلی حانل عنصر مس ، کالکوپیریت است و کانی بورنیت کمتر دیده می شود. کانی اسفالریت نیز درزون اسکارن به مقدار قابل توجهی نسبت به سایر بخش ها متمرکز شده است.

مطالعات بعدی در این منطقه نشانه ی این واقعیت است که کلریتی شدن از مهمترین آلتراسیون هاو شاخص مهمی در ردیابی کانی سازی مس، با توجه به سایر آلتراسیون ها می باشد.

1-1-3-4- موقعیت و لیتولوژِی دایک ها در منطقه ی کیقال

بر اساس کلیه گزارشات موجود و آزمایشات و مشاهدات مختلف، دایک های دیوریتی موجود در منطقه خصوصا در توده کانسار تقریبا فاقد کانی سازی بوده و در واقع بعد از مرحله ی کانی سازی و تمرکز اقتصادی کانی های مس و مولیبدن به داخل توده نفوذی ایجاد شده اند. بدین لحاظ در کانسار سونگون توده سنگ های متعلق به این دایک ها به عنوان باطله معدنی محسوب می شوند . در ناحیه مرکزی توده کانسار واحدهای دایک دیوریتی حضور کمتری نشان می دهند . در بخش شرقی توده کانسار مجموعه ای از دایک های دیوریتی با روند شمالغرب – جنوب شرق با شیب زیاد به صورت متراکم حضور دارند . همچنین در بخش های شمال کیقال و جنوب غرب سونگون مجموعه دیگری از دایکهای دیوریتی با روند شمالغرب – جنوب شرق و با شیب 60 درجه بهسمت جنوب گسترش می یابند.

1 – 1 – 4 – زمین شناسی منطقه سونگون :

کانسار مس پورفیری سونگون ، قسمتی از نوار ولکانو – پلوتونی است که در اثر ماگماتیسم کالک آلکان ترشیری ، بلندی های شمال ورزقان را تشکیل می دهد . توده ساب ولکانیک کوارتز مونزونیتی سونگون در قسمت شمال ، سنگ های آهکی کرتاسه بالایی و در قسمت جنوبی سنگ های آتشفشانی ائوسن را قطع کرده و توسط تراکیت های کواترنری پوشیده شده است . عملکرد فرآیند هیدروترمال بر روی استوک سونگون ، موجب تشکیل کانسار مس و مولیبدن پورفیری دراین ناحیه شده است .

در اثر دگرگونی مجاورتی بخشی از سنگ های آهکی کرتاسه بالایی که در همجواری مستقیم و  نزدیک توده نفوذی سونگون قرار داشته اند . تبلور مجدد یافته وتبدیل به مرمر شده اند و نیز کانی سازی از نوع اسکارن را ایجاد نموده اند. به طور کلی اسکارن های موجود در منطقه سونگون به صورت دو مجموعه اسکارن اپیدرت – کلریت دار در بخش شمالی کانسار و اسکارن اپیدرت – گارنت دارد در بخش شرق کانسار می باشد که این قسمت ها در واقع بخش کوچکی از کانسار سونگون را تشکیل داده است .

کانی های موجود در منطقه عموما شامل کالکوپیریت ، بورنیت ، کوولین ، مولیبدنیت ، آزوریت ، مالاکیت ، گالن و ... می باشند که به صورت پراکنده و رگچه های متقاطع دیده می شوند . کانی های گانگ شامل کوارتز ، سرسیت کانی های رسی ، فلدسپات ، پیریت ، اکسیدهای آهن هستند.

مطالعه آلتراسیون های موجود در منطقه سونگون مبین وجود چهار زون آلتراسیونی خص در این منطقه می باشد که عبارتند از : 1 – پتاسیک 2 – پتاسیک – فیلیک 3 – فیلیک 4 – پروپلیتیک

فرآیندهای تکنونیکی در اواخر دوران سوم عمل کرده و گسل های اصلی و فرعی را در منطقه ایجاد کرده اند . واضح ترین و مهم ترین سیستم گسلی در محدوده کانسار ، دارای امتداد شمالغرب – جنوب شرق می باشد و تزریق دایک های دیوریتی به داخل توده کانسار در همین جهت و روند صورت گرفته است که شیب این دایک ها نزدیک به قائم و قائمی باشد . ضمنا چند فروافتادگی نیز در این ناحیه دیده می شود .

در محدوده کانسار مس سونگون دایک ها در 2 گروه اصلی دایک های مونزونیتی یا دایک های قبل از منیرالیزاسیون ودایک های دیوریتی یا دایک های پس از منیرالیزاسیون طبقه بندی می شوند . از مشخصه های بارز دایک های مونزونیتی زمینه سبز رنگ و نیز وجود ارتوزهای دانه درشت در آنهاست و از مشخصه دایک های دیوریتی ، رنگ خاکستری روشن ، کاهش مقدار سیلیس آنها نسبت به مونزودیوریت ها و در عوض افزایش کانی های مافیک در آنهاست.

1 – 1 – 5 – زمین شناسی منطقه انجرد :

کانسار مس انجرد که در 58 کیلومتری شمال غرب شهرستان اهر در حد فاصل کانسارهای بزرگ سونگون و مزرعه قرار دارد . بخشی از زون متالوژنی ایران ( کمربند طارم – قره داغ ) می باشد . از نظر واحدهای زمینشناسی ، قدیمی ترین سنگ های منطقه را شیل ها و آهک های کرتاسه فوقانی تشکیل می دهند که بر روی آنها توفها ، گدازه ها و اگلومرای ائوسن قرار گرفته اند . توده نفوذی عظیم شیور داغ ، در زمان الیگوسن ، در منطقه نفوذ کرده و ضمن برخورد به سنگ های قدیمی تر سبب تشکیل هورنفلسها و اسکارن های تیپیک شده است .

جوانترین تشکیلات شامل گدازه های بازالتی تا اندزی بازالتی کواترنری و رسوبات آبرفتی و رودخانه ای می باشند که در قسمت هایی از منطقه مورد مطالعه ، قابل رویت است . توده نفوذی الیگوسن طبق آنالیز مودال صورت گرفته ، در محدوده کواتز مونزونیت قرار میگیرد . اسکارن در این جا شامل درون اسکارن به همراه کانی های شاخص آن ، و برون اسکارن می باشد . در درون اسکارن علاوه بر کانی های شاخص اسکارنی ، کانی های کالک سیلیکاته زیادی خصوصا ترمولیت ، اکتینولیت ، اپیدوت ، کلریت و ... به وجود آمده اند . در برون اسکارن مهم ترین کانی ها گارنت و پیروکسن بوده و به همراه آن کانی های اپیدوت ، ترمولیت ، اکتینولیت ، کلریت ، کلسیت ، پیریت ، کالکوپیریت ، مولیبدنیت و ... نیز دیده می شود .

بیشترین مقدار منیرالیزاسیون متاسوماتیک در مرحله میانی آلتراسیون صورت گرفته است . علاوه بر موارد فوق ، آلتراسیون های دیگر شامل سریسستزاسیون ، سلیسیفیکاسیون ، کربنیزاسیون و ... نیز در منطقه مورد مطالعه قابل رویت است

توده شیور داغ که مهمترین تاثیر را بر دگرگونی ، تشکیل اسکارن و صدور سیالات هیدروترمال بعدی داشته است در حرارت میانگین 720 درجه ساتی گراد ، فشار 2 تا 7 کیلو بار و عمق 6 تا 15 کیلومتر متبلور شده است [ 4 ] . مسلم است که در حین نفوذ توده شیور داغ ومتعاقب آن ، گرمای حاصل از این توده ها ، دگرگونی های مجاورتی وتبدیل شدن شیل ها و آهک های شیلی به هورنفلسهای سلسی و مرمرها صورت گرفته است . پس از این مرحله خروج سیالات هیدروترمال غنی از  Cu , Fe , Si , … از توده نفوذی به سنگ های مجاور کربناته ، سبب آلتراسیون و کانی سازی متاسوماتیک و تغییرات بعدی اسکارن شده است . در کانسار اسکارن انجرد زون بندی کانی شناسی مشخص که در اسکارن های دیگر وجود دارد مشاهده نمی گردد . به علاوه محتمل است که تده های نفوذی دیگر منطقه ، که به صورت توده های کوچک وجود دارند ، در پیدایش کانی سازی و اسکارن زایی و همین طور منطقه بندی نامشخص کانی شناسی در این منطقه موثر باشند.

1 – 2 – متالوژنی آذربایجان شرقی :

مهم ترین فراگرد متالوژنی در استان آذربایجان شرقی ، پدیده ولکانو – پلوتونیسم پالئوژن – نئوژن است که به صورت کانون های مستقل عمل کرده است . عمده ترین کانون های فلز زایی در کنترل سیستم های ساختار ولکانو – پلوتونی از نوع کالدرا – گنبد می باشد که به طور کلی با فراگرد فروافتادگی آتشفشانی آغاز و با خیزش توده مذاب ، ساختار گنبدی به خود می گیرد . با توجه به فاکتورهای موثر در فلز زایی و عوامل ذیربط در تشکیل حوزه های معدنی و پدیده های تکتونو – ماگمایی همراه ، استان آذربایجان شرقی به 4 زون فلز زایی با حوزه متالوژنی و 14 منطقه یا حوزه معدنی تقسیم گردیده که از آن میان زون متالوژنی ارسباران – قره داغ با اهمیت ترین و غنی ترین زون به حساب می آید.

1 – 2 – 1 – زون متالوژنی ارسباران – قره داغ :

منطقه مورد مطالعه دارای ویژگی های زمین شناسی ، تاریخچه تکوین ، آثار و شواهد کانی سازی  منابع و معادن بسیاری است که در تطبیق با مشخصات متالوژنی ، این محدوده را به عنوان ایالت فلز زا  ( Metallogenic district ) معرفی می نماید .

از نظر جایگاه تکتونو – ماگمایی ، تقریبا تمامی محدوده طرح در یک کمان ولکانو – پلوتون  ( Vocono – plutonic Arc ) واقع در لبه پوسته قرار گرفته است که سرگذشت تکوینی از زمان ژوراسیک میانی تا عهد حاضر را داشته است .

مرز زمین ساختی جدا کننده کمان ولکانو پلوتونی ارسباران – قره داغ تقریبا منطبق با خط مزرعه – انجرد – سونگون – اشتوبین است . که در قسمت شمالی آن فقط سری آتشفشانی – رسوبی اقیانوسی جای گرفته و تعلق به زمان ژوراسیک میانی – کرتاسه قفقاز کوچک دارد ودر مقابل سمت جنوب این مرز ، سرزمینی با مشخصات آتشفشانی و پویایی ماگمایی از زمان ائوسن تا کواترنر است که مجموعه ستبری از سنگ های آتشفشانی با سرشت متوسط تا اسیدی و بازیک های گرانیتی ، گرانو دیوریتی ، مونزونیتی ، کوارتز دیوریتی و سینیتی را شامل می شود . متالوژنی این منطقه محدود به کمان ولکانو – پلوتونی مورد بحث است که ادوار پویایی خاصی را در زمان ائوسن فوقانی – الیگوسن ، میوسن – پلیوسن و کواترنر داشته است.

عمده ترین منابع شناخته شده در این منطقه بعد از زمان ائوسن یعنی در مرحله ای که رژیم استرس  ( stress ) کششی  ( Extensional ) به فشاری  (compressional ) در لبه صفحه قاره ای آذربایجان تبدیل شده ، تشکیل یافته اند که عموما در طیفی از منابع  Cu , Mo , Pb , Zn , Ag , Au قرار دارند . بعد از تغییر حاکمیت رژیم استرس فشاری به رژیم کششی در زوان میوسن – پیلوسن و شکل گیری سیستم های تکنونیکی شمال خاوری ( عمود بر سیستم ساخت رژیم فشاری ) کمان ولکانو پلوتونی مورد بحث در مقاطع و قطعاتی بریده شده و در روند آنها ماگمای قلیایی ، آتشفشانی ، قاره ای ، بالا آمدن  فروافتادگی ساختاری رویداد است . این حوادث با ماگماتیسم روداسیتی – بازالتی و تراکیتی توام بوده وتوانسته کانی سازی هایی از نوع Ag , Auو   As , Sb , Hg را سبب شود [5 ] .

این منطقه به دو پهنه زمین ساختاری رده اول ( پهنه قاره ای آذربایجان و پهنه تقریبا اقیانوسی قفقاز کوچک ) قابل تقسیم است که منابع عمده مس و مولیبدن در لبه پهه قاره ای جای گرفته اند . پهنه قاره ای مورد بحث خود به پهنه ها یاقطعات کوچک تر قابل تقسیم است که عوامل جدا کننده یا تقسیم کننده در آن نوع ساختارهای دره دوم و سوم بوده و ولکانیسم و نفوذی های جوان را با کانی سازی های Ag , Au و Sb کنترل کرده است.

جایگاه پوسته ای پهنه آذربایجان با شواهد زمین شناسی ، ماگماتیسم گرانیتوئید در گام زمین ساخت فشاری و زیادتر بودن ضخامت پوسته قابل استنباط است . اگر چه داده های ایزوتوپی در اختیار نیست اما طبق بررسی های به عمل آمده توسط پژوهشگران وقتی نسبت ایزوتوپی استرنسیم بیش از 5/ 7 % باشد به معنای آلودگی وامتزاج پوسته ای در تولید ماگمای مادر تلقی می شود . در مقابل وقتی که این نسبت کمتر از 5 / 7 % باشدنشانه عدم آمیختگی و آلودگی در ماگمای اولیه بوده و عمدتا میزبان کانسارهای  Mo – Cu یورفیری ، طلای نوع یورفیری بوده و تعلق به زمان قبل از ستبر شدگی پوسته دارند.

به طور کلی آثار و منابع معدنی شناخته شده در این منطقه درانواع ذیل می تواند طبقه بندی گردد :

1 – کانی سازی های با سولفیداسیون زیاد نوع اپی ترمال شامل آثار و منابع آلونیت ، گوگرد ، کوارتز ، کالسدونی و کائولن با شواهدی از کانی سازی های  TiO₂ , Zr , Ag , Mo , Cu , Th دارای پتانسیل احتمالی از طلا در منطقه سرخانلو ، نقدوز ،اهر ، ورزقان و آستامال .

2 - کانی سازی های با سولفیداسیون کم از نوع اپی ترمال  (Low Sulfidation Epithermal ) دارای کانی سازی های رگهای ازPb , Zn , Ag , Au در شیور داغ .

3 – کانسارهای نوع پورفیری مانند سونگون دارای تنه های معدنی متاسوماتیک و رگه ای در اطراف آن .

4 – کانسارهای نوع متاسوماتیک همبری شامل مزرعه ، انجرد و بسیاری از آثار و منابع شناخته شده در حوزه معدنی شیور داغ .

5 – کانسارهای رگه ای منسوب به پلوتون مانند  Cu – Mo شناخته شده در باتولیت مگری – اردوباد ( کوهستان شاه جهان ) .

در تحلیل متالوژنی و ارزیابی توان کانی سازی این منطقه ، توجه به معیارها و عوامل بنیادی زیر حائز اهمیت فراوان می باشد . پدیده های فلز زایی ، حفظ یا نابودی منابع ، و انواع آنها در کنترل عواملی می تواند باشد که اهم آنها عبارتند از :

الف – جایگاه تکتونو – ماگمایی  ( Tectono – Magmatic Setting )

ب – جایگاه پوسته ای  ( Crustal Setting )

ج – جایگاه آتشفشانی  ( Volcanic Setting )

پ – تراز فرسایش  ( Erosion Level )

ت – تاثیر پدیده سوپرژن  ( Supergene Effects )

سطح فرسایش از جمله عوامل موثر در ارزیابی کانسارهای تولید شده در قوس های ماگمایی منسوب به فرورانش است . وقتی مقدار خیزش زیاد باشد در آن صورت سطح کهن مناسب برای هشتن کانسارها به وجود نمی آید . فرسایش و تحریب و روئیده شدن روی سیستم های پورفیری می تواند منجر به آشکار شدن کانی سازی های پنهان گردد .

در منطقه آذربایجان تراز فرسایش ابعاد متفاوتی دارد . منطقه سرخابلو – اهر مکانی فرو افتاده با حفاظت زون های پر سولفوره و احتمالا نگهداری منابع طلای اپی ترمال می باشد که در ژرفا می تواند دارای کانسارهای پورفیری و همبری پنهان باشد . در مقابل ، حوزه معدنی شیور داغ منطقه برخواسته ای است که در مزرعه و انجرد کانسارهای متاسماتیک همبری محفوظ و آشکار شده است . منقه سونگون از جمله مناطق ولکانو – پلوتونی است که گرچه قبل از میوسن دستخوش فرسایش شده اما هنوز سیستم ولکانیک های جوانتر محفوظ مانده است . ولکانیسم این منطقه از نوع ریولیتی است که در مقایسه با انواع شناخته شده در پرو با لیتولوژی توفهای خاکستری ریولیتی و گدازه های داسیتی می تواند میزبان کانسارهای نقره باشد . سرشت ولکانیسم به ماگمای سرب مگنتیت تعلق دارد و مجموعه از نوع کالک آلکالن دارای  K زیاد می باشد که تشابه پترولوژی با این منطقه دارد .

منطقه سرخانلو – اهر از جمله مناطقی است که می تواند میزبان کانسارهای اپی ترمال طلا از نوع پرسولفور باشد .

از نظر زایشی عوامل موثر در فرآیندهای متالوژنی منطقه آذربایجان عبارتند از :

الف – پی سنگ کهن گندوانایی که پیکره ای از نوع پوسته سیالی بوده و در زون ساختاری مس کان – سنگ زر موجب کانی سازی های مس و مولیبدن شده است . این پوسته مجور با ماگماتسم گرانیتوئیدی توان متالوژنی مناسب برای تشکیل کانسارهای مولیبدن و دیگر عناصر لیتوفیل را دارد .

ب – سری آتشفشانی تفریقی ژراسیک – کرتاسه همانند آنچه که در زون سامخت – کفن  ( Samcheti – Kafanian )و سری افیولیتی سوان – اکرا  ( Sevean – Acheron ) که محل میدان های معدنی مس بل نی والهوردی ، آهن داشکسن و منطقه معدنی کفن است .

تنها محدوده ای که از پیکره نوع ب در منطقه آذربایجان رخنمونن دارد شامل سری آتشفشانی ژوراسیک – کرتاسه شمال قره داغ و زون افیولیتی لاچین دره سی – کردکندی است . با در نظر گرفتن نوع رخساره های تکوین ماگمایی ، زمین درزه بزرگی در ژرفای کوهستان های شیور داغ ، سونگون ، خروانق و ورزقان وجود دارد که مرز جدا کننده پی سنگ با پوسته سیالی در جنوب و ولکانو – پلوتونیسم ترسیر از حوزه ژرف ولکانوژنیک ژوراسیک – کرتاسه شمالی می باشد.

ولکانیسم این فاز زمین ساختی از نوع جزایر قوسی با صفت کالک آلکالن و سن باژوسین پسین تا کرتاسه است که مجموعه ای از آندزیت – داسیت – لیپازیت را شامل می شود و همین سری در جمهوری آذربایجان میزبان کانسارهای الهوردی ، آق طلا ، شم لوگ و کفن بوده اما در جمهوری آذربایجان کانسارهای کدابک  (Kedabek) و چیرا گیدزر  ( Chiragidzer ) را ساخته است . کانسارهای تشکیل شده در این سری از نوع سولفور توده ای آتشفشانی بوده و حاوی مس و طلا می باشد . زون سونگون – قره داغ این سری فاقد رخنمون است اما می تواند به عنوان سنگ مادر پنهان ، تامین کننده عناصر لازم برای کانی سازی های بعدی در شمال زمین درزه بزرگ شیور داغ – سونگون – اشتوبین باشد .

سری آتشفشانی پالئوژن به عنوان فرآیندی از چرخه تکتونو – ماگمایی آلپی است که در شمال باختری ایران و در زون سونگون – قره داغ میزبان کانی سازی های مختلف و در انواع مختلف می باشد . فراگردهای ولکانو – پلوتونی پالئوژن که با نفوذ توده های آذرین از انواع گرانیت ، سینیت و گرانودیوریت همراه بوده توانسته کانی سازی هایی از عناصر کالکوفیل نظیر مس ، سرب و روی و لیتوفیل مانند مولیبدن ، قلع و تگستن همراه فلزات گرانبها ( طلا و نقره ) از انواع رگه ای ، اسکارنی ، پورفیری و استوک ورک را موجب شده باشد . کانسارهای سونگون ، مزرعه و انجرد از نمونه های بارز این کانی سازی هاست.

1 – 2 – 2 – متالوژنی حوزه معدنی سونگون :

این حوزه متالوژنیدر شمال شهرستان ورزقان واقع شده است . عمده ترین توده آذرین دران زون نفوذی با سه فاز متفاوت :

1 – مونزونیت  – کوارتز مونزونیت 2 – دیوریت – گرانو دیوریت 3 – آندزیت و دایکهای منسوب بدان می باشد . که مورد اول عمده ترین گروه سنگ شناسی را از نظر حجم می سازد . این توده در سازماندهی آهکی کرتاسه و سنگهای رسوبی – آتشفشانی ائوسن نفوذ کرده است که می توانسته به لحاظ شرایط فیزیکو – شیمیایی ، مناسب غنی سازی مس در سیستم پورفیری گردد .

ویژگی های بارز سیستم سونگون وجود پروفیل سوپرژن نسبتا مچور ، ارتفاع زیاد و عدم فرسایش سیستم و محافظت کانی سازی به واسطه گدازه های تراکیتی – آندزیتی و آوارهای مرتبط با آنهاست . کانی سازی سونگون معلول تواتر و نفوذ دراز مدت سنگ های دیوریتی و گرانو دیوریتی تا کوارتز مونزونیتی توام با محلول های گرمابی و گسستگی های منسوب بدان است که اولین سیال گرمابی آن موجب دگرسانی پتاسیک و کانی سازی  Cu- Mo شده است .

ویژگی های اصلی این کانسار وجود استوک نفوذی استوک نفوذی چند رخساره ای ، پوشش با ولکانیسم ، دگرسانی پتاسیک ، پروپلیتی ، آرژیلیتی و فیلیت ، تراز رخنمون بالا وعدم فرسودگی و تخریب سیستم گرفتن در مرکز سیستم حلقوی می باشد که می تواند به عنوان مدل اکتشافی مطرح شود.

علاوه بر کانسارهای سونگون ، وضعیت مشابهی در منطقه کیقال ، سیه کلان و بکر آباد وجود دارد که کم وبیش ویژگی های همسانی را با سونگون نشان می دهد و می توان این حوزه متالوژنی را مستعد ترین منطقه برای کانی سازی های مس پورفیری دانست .

1 – 2 – 3 – متالوژنی حوزه معدنی شیور داغ :

این حوزه در شمال شهرستان اهر و در رشته کوهی به همین نام قرار دارد که کانسارهای شناخته شده انجرد ومزرعه با مشخصات اسکارنی در پیرامون آن قرار دارد . تراز فرسایش در منطقه عمیق بوده و پروفیل سوپرژن در آن وجود ندارد . در این منطقه پوشش محافظ از بین رفته است ودر بخش های محدودی ولکانیسم کواترنر دیده می شود . مهمترین کانی سازی های مربوط به این حوزه عبارت است از :

 1 - کانی سازی اسکارنی وابسته و همجوار با توده آذرین با ترکیب فلزات پایه و گرایش به سمت پلی متال .

2 - کانی سازی فاصله دار  ( Distal Ore Forming ) با همزادی مس ، سرب ، روی و گاه مستقل از  Cu – Mo  .

3 – دگرسانی آلونیتی – آرژیلیتی در پیرامون توده ماگمایی و فرآیندهای منسوب مثل پریتیزاسیون

در این حوزه دستیابی به سیستم پورفیری بزرگ و توانمند نمودی ندارد . گرچه در خارج از توده آذرین شیور داغ اما در محدوده های شمالی آن احتمالا سیستم پورفیری پنهان می تواند وجود داشته باشد که آن منطقه را مستلزم بررسی های اکتشافی می سازد.

آذربايجان سفيرليگي قارشيسيندا پيكئت چيلرين بير نئچه سينين آدي

قابله مرگ –  دومانلي

در مورد زبان  تورك  و حال حاضر

  -  http://arazdalisi.blogfa.com/ ياشاسين آذربايجان

در حالي که از بودجه ايران و بيت المال هيچ ريالي براي فرهنگ و ادب ترکي هزينه نميشود و از اين پولها که حق يکايک ايرانيان است براي کودکان افغانستاني کتاب چاپ مي کنند نه فقط در تاجيکستان بلکه در کشورهای مختلف فرهنگستان ادب پارسي مي زنند و... . ملت راه خود را انتخاب کرده است هر انسان مسلمان ترک هر روز يک تومان براي حراست از فرهنگ و آموزش زبانش خواهد پرداخت و هيچ تفکر شئونيستي نمي تواند مردم را از راهشان منحرف سازد و اگر اين فرهنگ در ميان همه ترکان ايران فراگير شود روزانه بيش از سي ميليون تومان در راه سازندگي در مناطق ترک نشين و آموزش زبان ترکي هزينه خواهد شد و حال با توجه به همه اين شرايط هر کودک غير فارسي که در ايران به دنيا مي آيد كه قرار است هويت و فرهنگش نابود شود.

تولد، واژه اي آشنا ولي مبهم، آغاز يک زندگي و اميدي براي زيستن. هر کودکي که تازه متولد مي شود براي زنده ماندن به غذا و مراقبت نياز دارد مادري که نيازهاي اوليه او را تامين کند و يک خانواده که در آن رشد کند و تربيت شود. احتياج به يک جامعه سالم دارد تا بتواند در آن مراحل زندگاني اش را طي کند اين ها همه نيازهاي اوليه لازم و نه کافي براي شروع ادامه يک زندگي است، يک نياز مهم و حساس که کمتر به آن توجه مي شود و اتفاقا انسان از آن لحاظ بيشتر لطمه مي بيند هويت است، جواب اين پرسش است که من کيستم؟ از کجايم و به کجايم؟ انسان با ديدن يک درخت به اين فکر مي افتد که اين درخت ريشه دارد ريشه در خاک و باز مي پرسد من کيستم؟ به اين پرسشها بايد جواب داد اورا بايد با تاريخ اش با اجدادش آشنا کرد بزرگترين دارايي انسان هويت اش است و هويت است که به او روش و جهت زندگي خواهيد بخشيد به او اراده زيستن و اميد حفظ و صيانت فرهنگش و انتقال آن به آيندگانش را خواهد داد. همچنين بزرگترين هدف استعمارگران براي تسخير انسان و بردگي کشيدن او جدا ساختن او از فرهنگ اش است زيرا در اين صورت آمادگي پذيرش استعمار را با آغوش باز خواهد داشت!

ما در اينجا اجمالا سرنوشت کودک متولد شده در يک خانواده غيرفارس(ترک) را دنبال مي کنيم. خانواده او پس از تولد کودک شادمانند و خدا را شکرگزار، او دوران کودکي تا 7 سالگي را در خانه سپري مي کند با آداب و و رسوم ترکي و با زبان ترکي آشنا مي شود شبها با قصه ها و داستانهاي ترکي به خواب رفته و روزهايشان را با بازي هاي محلي به شب مي رساند کودک معصوم غافل از اينکه چه سرنوشتي در انتظارش است. روز اول که وارد مدرسه ميشود با يک زبان بيگانه مواجه مي شود که همراه با تحصيل بايد آن را ياد بگيره که در افت تحصيلي او اثرگذار است( البته شايد همين سختي ها باعث شده که امروزه بعضيها براي اينکه کودکانشان به مشکلاتي که خود دچار بوده اند مواجه نشوند از آغاز به کودک فارسي ياد مي گيرد شايد اين راهکار در کوتاه مدت به نفع کودک باشد و از تبعيضاتي که بر عليه يک کودک غير فارس روا مي شود رها شود ولي در واقع اين پدر و مادر کودک خود را وارد به خودباختگي مي کنند راهي آسان ولي مخرب را انتخاب کرده اند.)

او مجبور است برنامه هاي تلويزيون که از بودجه بيت المال ولي فقط به يک زبان (به اصطلاح رسمي) پخش مي شود را تماشا کند، رسانه هايي که در آغاز علاوه بر اينکه از فرهنگ او آداب و رسوم هيچ خبري نيست به آن توهين نيز مي شود.

اين کودک در کتاب هاي مدرسه اش و تکاليف شب اش بايد شعرهاي و نوشته هاي شاعران و نويسندگان تاجيکي، افغاني و فارسي و... را بخواند در حالي که از اشعار شهريار، از داستان کور اوغلو، دده قورقود، قاچاق نبی، نسیمی، حکیم هیدجی و .... خبري نيست. (قابل توجه که مجموعه حيدرباباي شهريار به 90 زبان زنده دنيا ترجمه شده و در مدارس 12 کشور جهان تدريس مي شود ولي کودک ايراني با وجود اينکه در کشور شهريار در عصر شهريار زندگي مي کند هيچ شناختي از او ندارد) او با همه اين سختي ها و مشقتها دوران مدرسه را پشت سر مي گذارد و وارد دانشگاه مي شود او در ارتباط با دانشجويان متوجه ميشود سرگرمي دانشجويان فارس جک گفتن و توهين به اوست ( راستي تا حالا فکر کرده ايد که چرا در ايران بر عليه همه قوميتها به جز فارسها جوک ميسازند) دانشجوهاي ديگر زبان انگليسي ياد مي گيرند ولي هنوز از اينکه سر کلاس صحبت کند ترس دارد و هنوز هم نمي تواند يک جمله فارسي را تا آخر به پايان برساند او با همه اين تضادها و تناقضها که مواجه ميشود يک لحظه به خودش مي ياد و با خود ميگويد چرا من نبايد به زبان خودم درس بخوانم، اگر اينطور است مگر زبان رسمي دنيا انگليسي نيست پس هيچ کشوري نبايد زبان خودش را آموزش ببيند؟

اگر قراراست به من زبان بيگانه تحميل شود لااقل زباني باشه که کاربرد داشته باشد همه اين سوالات در ذهن او بي پاسخ مي ماند به قانون اساسي که پدران و برادرانش براي حفظ و صيانت از آن از جان خويش گذشتند رجوع مي کند اصول 15 و 19 و... را مي بيند که از قوميتها و همه انسانها حمايت شده و به همه انسانها به ديده انسان نگاه مي کند نه يه ترکه و يه لره و... (هيچ تفکر و منطقي نميتواند قبول کند که به فرزندانش بياموزد که به انسانها به ديده تحقير و شخصيت جوکهايشان نگاه کنند) و به اين فکر مي افتد که حقوق خود را مطالبه کند او به جرم تجزيه طلبي و تشويش اذهان عمومي و ساير اتهامات کليشه اي ديگر در گوشه زندان همراه با اراذل و اوباش جامعه نگه داشته ميشود شروع آن کودک بيگناه به جايي ميرسد که يا بايد فرهنگ و انسانيت خود را به نان فروخته و بر هويت و پدر و مادر و ادبيات و تاريخش پشت کرده و ندامت نامه بنويسه و يا اينکه بقيه عمر خود را پشت ميله هاي آهني نظاره گر عدالت!!! باشد او کدام راه را انتخاب خواهد کرد؟

به گفته اکبر اعلمي نماينده تبريز:"وقتي که اقوام مختلف از جمله قوم بزرگ ترک و آذربايجانيان غيور که اکنون بخش اعظم و تفکيک ناپذير ايران را تشکيل ميدهند چندين دهه به دلايل واهي نه تنها از امکان تظاهر کامل ويژگيها و مظاهر هويت قومي خود به شرحي که در قانون اساسي بيان گرديده برخوردار نمي شود با کوچکترين جرقه اي به حريقي مبدل و آتش عظيمي را به پا مي کند در اين صورت بايد کساني را مقصر دانست که بذر نفاق آپارتايد و تبعيض را پاشيده اند و اکنون طوفان درو مي کنند." وقتي ملتي اراده کند همچون آب رواني است که هيچ مانعي نمي تواند جلوي اورا بگيرد و اگر از يک راه مسيرش بسته شود از راه ديگر به مقصد خود خواهد رسيد، خرده فرهنگ و آذري ناميدن و تجزيه طلب خواندن، در محروميت و فقر نگه داشتن، قطع بودجه تنها تشکل رسمي دانشجويي آذربايجان و... نمي تواند جلوي اراده ملت را بگيرد، در حالي که از بودجه ايران و بيت المال هيچ ريالي براي فرهنگ و ادب ترکي هزينه نميشود و از اين پولها که حق يکايک ايرانيان است براي کودکان افغانستاني کتاب چاپ مي کنند نه فقط در تاجيکستان بلکه در کشورهای مختلف فرهنگستان ادب پارسي مي زنند و... . ملت راه خود را انتخاب کرده است هر انسان مسلمان ترک هر روز يک تومان براي حراست از فرهنگ و آموزش زبانش خواهد پرداخت و هيچ تفکر شئونيستي نمي تواند مردم را از راهشان منحرف سازد و اگر اين فرهنگ در ميان همه ترکان ايران فراگير شود روزانه بيش از سي ميليون تومان در راه سازندگي در مناطق ترک نشين و آموزش زبان ترکي هزينه خواهد شد و حال با توجه به همه اين شرايط هر کودک غير فارسي که در ايران به دنيا مي آيد اگر قرار است هويت و فرهنگش نابود شود مسئولين فرهنگي وعاملان اين جنايت در واقع قابله مرگ انسانهاي بيگناهي هستند که تنها به جرم اينکه به زبان رسمي کشور به دنيا نيامده اند محکوم به مرگ اند .( در بسياري از کشورهاي کثيرالمله چندين زبان به عنوان زبان رسمي وجود دارد تا از مشکلات قوميتي رها شود و متحد و همصدا در راه سازندگي کشورشان بکوشند.)

یاشاسین تورک خالقی
یازینین آدرسی
http://www.baybak.com/Baybak/?p=3244

 http://dumanlytabriz.blogfa.com/  دومانلي تبريز

سرشماری در ايران و مسئله زبان / يونس شاملی 

جمعيت ايران از مرز 70 ميليون گذشت. اين تيتر خبری بود که هفتهء پيش توسط اغلب خبرگزاريها داخلی و خارجی منتشر شد. رئيس مرکز آمار ايران عنوان کرده اند که 99/95 درصد جمعيت در اين سرشماری شرکت کرده اند. وی همچنين عنوان کرده است که رقم شرکت در سرشماری رقم قابل توجهی در سطح بين المللی است.

مرکز آمار ايران در جزوه کوچکی تحت عنوان “کلياتی در مورد سرشماری نفوس و مسکن 1385، 6 تا 26 آبان ماه (28 اکتبر تا 25 نوامبر2006)” با توضيح و تشريح کوتاه چگونگی اجرای سرشماری، چرائی آن و سپس بخشی از پرسشهای مطرح در آن پرداخته است. در اين جزوه می خوانيم؛ “با در اختيار داشتن آمار و اطلاعات صحيح، دولت می تواند نيازهای جامعه را به درستی تشخيص دهد و سپس برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را بر اساس نيازهای واقعی تنظيم کند و بودجه ها را به درستی تخصيص دهد تا در حداقل زمان ممکن، حداکثر رشد و توسعه ممکن شود… برای نمونه وزارت آموزش و پرورش برای احداث مدارس جديد و استخدام آموزگار بايد بداند که چند نفر به دانش آموزان اضافه می شود…”

سرشماری در تاريخ جديد ايران جدا از اشل های محدود آن در دوره های جديد، برای اولين بار در سال 1318 به اجرا گذاشته شده و از سال 1335 (1956) به بعد هر ده سال يکبار در ايران سرشماری عمومی شده است.

طبق اين جزوه مرکز آمار ايران،” پيام های تبليغاتی و اطلاع رسانی به طور عمده برای سه گروه 1- تصميم سازان و تصميم گيران و به طور کلی، کاربران اطلاعات 2- مجريان سرشماری 3- افکار عمومی (پاسخگويان) طراحی و تدوين شده اند.”

در واقع تصميم سازان و تصميم گيران از سويی و افکار عمومی (پاسخگويان) از سوی ديگر بهره گيران اصلی اين سرشماری به حساب آمده اند. اما با اندکی نگاه به ايران از نقطه نظر ترکيب زبانی ميتوان حدس زد که مرکز آمار ايران، ابداً براساس يافته های علمی و تجربی کشورهای ديگر عمل نمی کند. علت چيست؟ آنچنانکه خواهيم ديد، دست اندرکاران سرشماری در ايران چه در دوره رژيم سلطنتی و چه در دوره رژيم جمهوری اسلامی هرگز علاقه ايی به جمع آوری اطلاعات و دانش لازم از جمعيت زبانی ايران و اينکه چه زبانهایی و با چه ارقامی در اين کشور زندگی می کنند، نداشته اند.

جالب توجه اينکه جزوه مرکز آمار ايران به پرسشهای مطرح در پرسشنامه سرشماری اشاره کرده و اينبار با کمال تعجب زبان را به عنوان يکی از پرسشها در جزوه “کلياتی در مورد سرشماری نفوس و مسکن” گنجانده است. اما آيا گنجاندن اين پرسش تنها با توجه به بعضی ملاحظات صورت گرفته است و يا واقعاً برای شناسائی چند و چون آمار زبانی در ايران به عنوان يک سوآل مطرح شده است، جای بسی سوآل است. (1)

بررسها و پرس وجو هايی که بطور نمونه از مردم در ايران صورت گرفته نشان ميدهد که زبان به عنوان يک سوال برای مردم در اين سرشماری طرح نشده و در فرم های سرشماری نيز خبری از پرسش زبان مردم نيست. ذيلاً ميتوان در سايت مرکز آمار ايران تمامی فرمهای سرشماری سال 1385 را از نظر گذراند. (2)

پرسش اينست که آيا نظام سياسی حاکم علاقه ايی به دانستن آمار واقعی زبانی در ايران دارد يا نه؟ پاسخ روشن است. اگر نظام حاکم در صدد مقابله و اضمحلاح اين زبانها نيز بوده باشد بايستی از چند و چون و حد اقل آمار آن با خبر باشد. در عين حال اطلاع از آمار زبانی در ايران، رژيم را در برخورد با اين مسئله هوشيارتر می کند، تا برنامه های ضد فرهنگی و ضد مردمی خود را با اطلاعات دقيقتری انجام دهد. با اين پيش فرض دست اندکاران رژيم در سرشماری اخير در مقابل دو راه قرار گرفته اند و آن اينکه بر اساس بررسی های آماری با روشهای متفاوتتر به آمار جمعيتی ايران دست پيدا کنند و برای نمونه با در نظرگرفتن آمار استانها آذربايجان و افزودن تقريبی بخشی از تهران و مناطق ديگر به آمار ترک زبانان در ايران دست پيدا کنند و يا با گنجاندن پرسش زبان در فرم سرشماری دقيقاً بدانند که آمار متکلمين به زبان های موجود در ايران چيست؟

به نظر ميرسد که گنجاندن پرسش زبان در کليات مربوط به سرشماری که فوقاً به آن اشاره شد، يعنی پرسشی که هرگز در ميان پرسشهای سرشماريهای قبل يافت نمی شد، گويای آنست که آمار زبانی ايران برای هوشياری ضد فرهنگی رژيم نيز به مسئله ايی مهم بدل شده است. اما طرح اين سوآل برای مردم و جمع آوری آمار زبانی آنان هرچند که مهر سری و مافق سری هم به آن خورد باشد، اطلاعات و وضعيت کنونی کشور را بيش از پيش برملا می کند و در عين حال اين اطلاعات به هر صورت امکان درز به بيرون را دارد.

آنچنانکه ميدانيم رشد روز افزون جنبشهای ملی دمکراتيک متعلق به مليتهای غيرفارس و تحت ستم ايران حساسيت بيشتری را در نزد دست اندرکاران رژيم بوجود می آورد تا مانع از دستيابی اين جنبشها به آمار واقعی زبانی گردد.

به نظر ميرسد دو علت مانع از آن می شود که نظام جمهوری اسلامی مبادرت به جمع آوردی آمار زبانی در ايران نکند:
1- به رسميت نشناختن زبانها رايج در ايران، که بخش ايدئولوژيک نظام حاکم و سيطرهء تمايلات نژادپرستانهء در درون آن، رژيم را بر آن ميدارد که از بردن نام اين زبانها در اسناد رسمی ايران اجتناب کند. حتی در قانون اساسی جمهوری اسلامی و در اصل معروف 15 آن، با وجود اينکه “استفاده‏ از زبانهاي‏ محلي‏ و قومي‏ در مطبوعات‏ و رسانه‏ هاي‏ گروهي‏ و تدريس‏ ادبيات‏ آنها در مدارس‏، در كنار زبان‏ فارسي” را‏ آزاد اعلان کرده است، اما هرگز نام زبانها رايج در ايران در قانون اساسی آن، يعنی زبانهای ترکی، کردی، بلوچی، عربی و ترکمنی… قيد نشده است. بنابراين از قيد پرسش زبان در سرشماری ها که ميتواند به زبانهای رايج در ايران با نامهای مطرح آن زبانها رسميت بدهد اجتناب شده است. و با اين تفاسير ميتوان همچنان سايهء شوم نژادپرسی فرهنگی را بر دستگاه ايدئولوژيک رژيم حاکم کاملاً مشاهده کرد.
2- آگاهی از وضعيت آمار زبانی و به تبع آن ترس از آمار زبانی در ايران است که نشان ميدهد، متکلمين به زبان فارسی، اقليتی در کل جامعه ايران را تشکيل ميدهند و طبيعی است که سيطره اقليت بر اکثريتی بزرگ از هر نظر که بوده باشد ضد انسانی، استبدادی و در ايران ا مروز کاملا نژادپرستانه است. و به نظر می رسد که علت اصلی اجتناب رژيم برای جمع آوری اطلاعات و دانش در خصوص آمار زبانی در ايران نيز بر اين درک رژيم استوار بوده باشد.

اما مطرح شدن تدريجی مسئله زبان در مرکز آمار ايران نيز بر اين مبنا استوار است که سياست آسيملاسيون رژيم که هرساله با توسل به تحقير و توهين به مليتهای غيرفارس و با برنامه ريزیهای خرد و کلان آشکارا به تعداد کسانی که در جلد فارس زبانان ظاهر می شوند افزوده می شود و اين بتدريج و در يک زمانبندی معين زبان فارسی را از نظر آماری به زبان اکثريت مردم ايران تبديل می کند و آنگاه است که رژيم ابائی ندارد که آمار زبانی را در ايران به اجرا بگذارد و فاتحهء زبانهای ديگر را با عنواين خرده فرهنگ و خرده زبان بخواند.

البته در اين مرحله، يکی ديگر از علل گنجاندن پرسش زبان در جزوه “کلياتی در مورد سرشماری” از سوی مرکز آمار ايران، مي تواند به خاطر اقناع مجامع بين المللی باشد که توجه رژيم جمهوری اسلامی به مسئله زبان در ايران را برجسته می کند. به اين معنا ممکن است در جزوه کليات سرشماری مرکز آمار پرسش زبان را تنها بخاطر فريب افکار عمومی جهانی مورد توجه قرار داده باشند. چرا که در چند سال اخير رژيم در اغلب قطعنامه های مجامع بين المللی و قطعنامه های اتحاديه اروپا به نقض حقوق اقليتهای قومی و مذهبی محکوم شده است

            قايناقي: تومروس tumrus

بمناسبت شصت ویکمین سالگرد بیست ویک آذر

ملت غیورآذربایجان!

شصت ویک سال پیش پدران واچدادماتحت رهبری شهید پیشه وری باغلبه برشوونیست های فارس حکومت ملی آذربایجان راتشکیل دادند.این دولت ملی تواست در عرض مدتی کوتاه به موفقیت های بزرگی نائل آید،به عنوان نمونه:زبان ترکی زبان رسمی دولت شدودرزبان مادری مان مدرسه ها بازشدندورادیوبه کارانداخته شد،دانشگاه وفلارمونی باز شدند،برای کودکان

پرورشگاههاوبرای جذامیان درمانگاههاتأسیس شدند،معتادان از خیابانهاجمع شدند،بیمارستانها ساخته شدند،درمانگاههای سیارجهت مداوای بیماران در روستاها فرستاده شدند،کودکستانها بناشدند.گوشت ونان،قندوسایرمایحتاج اولیه ارزان شدند.

زنان حق رأی به انتخابات داشتندویاحق داشتند خودشان انتخاب شوندودرمراکزسیاسی وتصمیم  گیری فعالت کنند.مهدکودکها ویتیم خانه ها ساخته شد.مبارزه بی امانی برای ریشه کن کردن بی سوادی در پیش گرفته شدوبی سوادان توانستند با دریافت حقوق روزانه یکساعت برای یاد گرفتن خواندن ونوشتن بپردازند.

اولین باردرممالک محروسه ایران در تبریزخیابانها آسفالت ریزی شدند،بابرقراری امنیت اسایش وامنیت هموطنان آذربایجانی ما تأمین شد.اقتصاد با سرعت جلورفت،مملکت ر وزبه روز آبادشد وگرسنگی ازجامعه رخت بربست آذرباجانیهادر روزهای خوشی زندگی می کردند.

ویلیام داگلاس عضوشورای قضائی آمریکا درکتاب خودش می نویسد:آذربایجان در عرض یک سال در دوره حکومت پیشه وری باندازه تمام زمان سلطنت رضا-ومحمدرضاشاه پیشرفت داشت.اودر سال1949 به اذربایجان آمده بود وعلاوه میکند:اگر امروز در آذربایجان انتخابات آزاد ممکن بود آذربایجانی ها بازهم پیشه وری را انتخاب مکردند.

پیشرفت های بدست آمده حکومت ملی که دربالا ذکر شد نمونه هائی ازهزاران پیشرفتها در دوره این حکومت بود که دوست ودشمن بآن اعتراف دارند.

61 سال پیش درآذرباجان قانون کار وضع شد،ضمن مبارزه با بی کاری حقوق ومواجب برای دوران  بی کاری تعیین شد،مبارزه با فقر جزو سیاست دولت بود ، تحصیل ومداوا رایگان شد.قانونی در باره زبان،آزادی مذهب،فرهنگ اقلیتهائیکه درآذربایجان زندگی میکردند وضع شد.اگر خلاصه کرده باشیم آذربایجان درآن دوران تا به امروزخوشبخت ترین روزهای خودرا داشت وبا سرعت ترقی میکرد. با هزار تأسف شوونیزم فارس بازهم با توسل به زور ونامردی  با امضاء وقبول ظاهری خواستهای  آذربایجان از پشت به این خواسته ها خنجرزد.باوجود به رسمیت شناختن دولت آذربایجان وسازش با او

با توپ ،تانک، طیاره وباهزاران سلاحهای مدرن روسی،انگلیسی،آمریکائی در ظاهر به خاطر انتخابات درباطن با خیال اشغال به وطن مان حمله ورشدوبیشتر از سی هزار از پدران واجداد ما را به قتل رساند،انسان های صادق مارا تکه تکه کردند،بچه هاراسربریدند شکم زن هارا دریدند.خیابان های تبریز پراز جنازه بود .دوست نزدیک محمد رضاشاه ً فردوست ً که با شاه به تبریز آمده بودمیگوید:  عبور از خیابان های پرازجنازه تبریز غیر ممکن است.

شوونیستهای فارس دولت رسمی آذربایجان رابرانداخته وآذربایجان مان را اشغال کردند وهنوز هم در اشغال ست.ما هنوز خون شهیدان مانرانگرفته ایم

ماقسم میخوریم به خون رنگین شهیدهای مان انتقامتان را از فارسهای شوونیست خواهیم گرفت وآنهارا با رذالت  از خاک مان  بیرون خواهیم کرد.قسم می خوریم به کودکان معصوممان که سرشان بدست شوونیسم فارس بریده شدند،انتقام مان را از اینها خواهیم گرفت.قسم میخوریم  به روح مقدس دخترها وخانمهای  که مورد تجاوز قرار گرفتند،ما انتقام مان را ازفارسهای شوونیست خواهیم گرفت.قسم میخوریم به خون شهیدانمان که خون شان به نا حق ریخته شده،انتقام مان را از فارسهای شوونیست خواهیم  گرفت. قسم میخوریم به ناموس مان انتقام سریه خانم هارا ازاین فارسهای شوونیست خواهیم گرفت.

شصت سال است که فارسای شوونیست با اشغال مملکت مان به حقوق مان تجاوز میکنند،شصت سال است که زبان مانرا بریده اند وهویئت ما را انکار میکنند،شصت سال است که زبان ما را قدغن کرده اند،شصت سال است که نان مارا خورده به سرمان میزنند،شصت سال است که ثروتهای زیرزمنی مارا تاراج میکنند، شصت سال است که معادن  لا،نقره،مس،آلومنیم،آهن،سنگ مرمر،سرب،گوگرد،سیمان،گچ،ذغال سنگ ماراتاراج میکنند،فرش های مارا برده به اسم فرش فارس میفروشند.شصت سال است خاک طلائی مارا روزبه روز ویران میکنند،شصت سال است که  سرمایه مان را برده اصفهان وکرمان را آبادمیکنندو

آذربایجان مارا ویران می کنند،شصت سال است که به ما زور میگویند،به حیوانات شبیه میکنند،وبما جوک ها درست میکنند.

ای ملت غیور آذربایجان بپا خیزید موقع انتقام رسیده است،ای نوادگان ستارخان بپا خیزد موقع انتقام رسیده است، ای اولاد خیابانی بپا خیزید موقع انتقام رسیده است،ای سربازان پیشه وری وای اولادان بابک بزرگ بپا خیزید وقت انتقام رسیده است،وقت انقلاب رسیده است،وقت استقلال رسیده است.

  ماحزب استقلال آذربایجان جنوبی قسم می خوریم

قسم به روح بزرگ شهیدانمان،قسم به شجاعت بابک وستارخان مان،قسم به ثقته الاسلام وخیابانی مان ،قسم به پیشه وری و شریعتمداری مان وقسم   به خون هایمان  که در خرداد جاری شدند،قسم به اراده های  آهنین  که در زندان های  ددمنشان زیر شکنجه اند،قسم به ملت بزرگمان،قسم به آذربایجان،قسم به وجدانمان،قسم به قرآن و قسم به ایمان مان انتقام خواهیم گرفت وآذرباجان را مستقل خواهیم کرد.در این راه مقدس زندان،شکنجه ومرگ مارا نمی ترساند.بخاطر استقلال آذربایجان تا آخرین قطره خونمان مبارزه کرده و حاضر به فدای جانمان هستم

                                           زنده باد خاطره بیست ویک  آذر

                                          زنده باد آذربایجان مستقل

                                          ننگ بر شوونیسم فارس

                                          آینده از آن ماست

حزب استقلال آذربايجان جنوبی          20.Nov.2006

Azerbaycana Qarshi son gunlerde piktkechiren quvvelerin bashinda duran bezi shexslerin adi.

Höccətülislam Mirtacəddini “Misaq”qəzetinin redaktoru, millət vəkili.

Ruhullah Becani – Ənsar Hizbullahın Təbriz üzrə məsulu.

Əlirza Əfşar – Silahlı Qüvvələrin Mədəni Təbliğat və Müdafiə işləri üzrə müavini.

O, Təbrizdə çıxış edərək deyib ki, ölkənin hər hanşı yerində ictimai, mədəni və siyasi təhlükə varsa, bəsic də onun qarşısındadır. 

Məhəmməd Yusif Şakiri -  Təbriz üzrə bəsic komandanı.

Rəsul Cəlilzadə  -  Dini rəhbərin Təbriz üzrə bəsic  qüvvəsinin rəsmi nümayəndəsi.

Abasəlt Feyzizadə - Təbriz üzrə dini rəhbərin bəsic məsulu.

Fərhad Ahəni  - Astara Azad Universitetinin islamı tələbələr cəmiyyətinin sözcüsü.

Beytüllah Cəfəri “Şimali İran Azadlıq hərəkatı” təşkilatının təsisçilərindən biridir. O, iran parlamentinin I və II dönəmində Urmiyadan millət vəkili olub. Şair və dini mədhiyyəçidir.Müharibə dövrünə aid şerlərin müəllifidir.

Məhəmməd Abbaspur – Urmiya üzrə parlament nümayəndəsi; ev tel: 0 462 337 27 41.

Azerbaycanin Therandaki sefirliyi qarshisinda piket kechiren quvveler esasen İmam Sadiq adına universitetden olublar .

Ayətullah Məhəmmədrza Məhdəvikəni -  İmam Sadiq adına universitetinin rektoru.

1931 – ci ildə Tehran yaxinlığında Kən qəsəbəsində anadan olub.

Imam Sadiq İslam Universiteti 1982 –ci ildə təsis edilib. Həmtəsisçilər Xameneyi, Meşkini, Məhdəvikəni, Əmiri, İmami Kaşani kimi şəxslərdən ibarət  olub. Bu yeganə universitetdir ki, burada dini və dünyəvi elmlər paralel tədris olunur və məqsəd  dini mədrəsə və universitetlər arasında əlaqələrin qurulmasını yönündə  nümunə kimi göstərməkdir. Təsis olduğu vaxtda universitet 3 ixtisas üzrə - islami maarif və təbliğat, islami maarif və siyasət, islami maarif və iqtisad ixtisasları üzrə fəaliyyət göstərib. 1990-cı ildən 2 ixtisas – islami maarif və idarəetmə, islami maarif və hüquq ixtisasları artırılıb. 1992-ci ildə 4 ixtisas - ilahiyyat, siyasi elmlər, iqtisadi elmlər, mədəniyyət və əlaqələndirmə ixtisasları doktorantlıq dərəcəsinə yüksəldilib.   Hazırda bu ixtisaslar üzrə 62 tələbə təhsil alır.

Universitetin qadınlar bölməsi 1990-cı ildə təsis edilərək  fəaliyyətə başlayıb. Bu bölmədə bütün  sahələr üzrə kadrlar və tələbələr qadınlardan ibarətdir. Məhdəvikəninin arvadı qadınlar bölməsinin rektorudur.

Indiyədək 1143 məzunu olan bu universitetdə hazırda 1110 tələbə müxtəlif ixtisas üzrə təhsil alır. Onlardan 20 nəfəri xarici ölkə vətəndaşıdır. Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyi qarşısında keçirilən piketin təşkilatçıları bu univetsitetdə təhsil alan bəsicilər olub.

http://www.isu.ac.ir/Farsi/President.htm 

iran, Tehran, İmam Sadiq adina Universitet; poçt qutusu: 14655 – 159, indeks: 1465943681. Tel: 88 094 001, fax: 88 093 484.  

Public

amnesty international

PRISONER OF CONSCIENCE - APPEAL CASE

Reza Abbasi: Iranian Azerbaijani Human Rights Defender

December 2006                                                            AI INDEX: MDE 13/131/2006

Reza Abbasi © private

Human rights Defender Reza Abbasi is a member of ASMEK (Committee for the Defence of Azerbaijani Political Prisoners) and of the Alumni Association of Iran (Sazman-e Danesh Amukhtegan-e Iran-e Eslami [Advar-e Tahkim-e Vahdat]), an organization which has been active in promoting democracy and human rights.

Reza Abbasi is serving a one-year prison sentence in Zenjan Central prison, following his conviction by a Revolutionary Court on the charges of “insulting the Leader (of the Islamic Republic of Iran)” and “propaganda against the system”; he received a six-month sentence for each charge. Amnesty International believes Reza Abbasi to be a prisoner of conscience, imprisoned solely on account of his peaceful activities on behalf of the Iranian Azerbaijani community.

Arrest and detention

Reza Abbasi was arrested in Zenjan, north-western Iran, on 27 June 2006 after he refused to comply with a verbal summons to attend an Intelligence Ministry facility for interrogation. His arrest took place following widespread demonstrations in predominantly Iranian Azerbaijani areas in May 2006 in protest at a cartoon published on 12 May by the state-owned daily newspaper Iran which many Iranian Azerbaijanis found offensive. The arrest was also in advance of the Babek Castle gathering, which

was to take place on 30 June. Thousands of Iranian Azerbaijanis gather ever year to celebrate the birthday of Babek Khorramdin, who lived in the ninth century and is regarded as a hero by Iranian Azerbaijanis. The authorities have often tried to suppress these gatherings, and this year the security forces were reported to have carried out arrests, possibly to prevent certain individuals attending.

Following his arrest, Reza Abbasi was detained in Zenjan Central prison, where he spent at least two months in solitary confinement. He reportedly did not have access to his lawyer until his second court session, on 11 September. There are fears that he has been subjected to torture in detention.

Unfair trial and conviction

On 5 September 2006, Reza Abbasi appeared before Branch One of the Revolutionary Court in Zenjan, in a closed session without the presence of his lawyer or his family.  A second closed session was held on 11 September, this time in the presence of his lawyer, who afterwards reportedly stated that Reza Abbasi had been questioned about his activities in various student organizations and for ASMEK.

In mid-October, Reza Abbasi was sentenced to a total of one year’s imprisonment: six months for “insulting the Leader [of the Islamic Republic of Iran] “and another six months for “propaganda against the system”.

Previous detention

On 2 May 2004, Reza Abbasi was reportedly arrested at his place of work by security officials. His home was also searched by security officials, who confiscated his writings and books. Reza Abbasi was taken blindfolded to an unknown location, where he was held in solitary confinement. During his interrogations he was questioned about his membership of ASMEK, and his membership of the University of Zenjan student union. On 27 May 2004, he was transferred to court, and released conditionally by the Prosecutor. The reported condition for his release was that he would attend for interrogation whenever summoned. In one week he was reportedly summoned to a security office for interrogation on three occasions.

Harassment of family members

According to reports, the Zenjan office of the Ministry of Intelligence (Ettela’at) has been harassing Reza Abbasi’s family. This has included repeatedly summoning his elderly parents for interrogation and ordering them not to tell anyone about their son’s situation.

BACKGROUND INFORMATION

The Iranian Azerbaijani community

Iranian Azerbaijanis, who are mainly Shi’a Muslims, are recognized as the largest minority in Iran and are generally believed to constitute between 25-30 percent of the population. They are located mainly in the north and north-west of Iran. Although generally well-integrated into society, in recent years, they have increasingly called for greater cultural and linguistic rights, such as the right to education through the medium of the Azerbaijani Turkic language, which they believe is provided for under the Constitution, and to celebrate Azerbaijani culture and history at events such as the annual Babek Castle gathering and Constitution Day.  However, these demands have often been suppressed by the Iranian authorities. A small minority advocate secession of Iranian Azerbaijan from the Islamic Republic of Iran and union with the Republic of Azerbaijan. Those who seek to promote Iranian Azerbaijani cultural identity are viewed with suspicion by the Iranian authorities, who often accuse them of vague charges such as "promoting pan-Turkism".

At the end of June 2005, scores of Iranian Azerbaijani participating in the Babek Castle gathering in Kalayber were arrested. At least 21 were later sentenced to prison terms of between three months and one year, some of which were suspended, reportedly after conviction of charges such as "spreading propaganda against the system" and "establishing organizations against the system". Some were also banned from entering Kalayber for a period
of 10 years.

On 31 March 2006, scores were reportedly arrested after holding an annual commemorative demonstration in the city of Tabriz.

In May 2006, massive demonstrations took place in towns and cities in north-western Iran, where the majority of the population is Iranian Azerbaijani, in protest at a cartoon published on 12 May by the state-owned daily newspaper Iran which many Iranian Azerbaijanis found offensive. Hundreds were arrested during or following the demonstrations. Some of those detained were allegedly tortured, with some requiring hospital treatment.  Publication of the newspaper was suspended on 23 May and the editor-in-chief and the cartoonist were arrested. Iranian Azerbaijani sources have claimed that dozens were killed and hundreds injured by the security forces. The security forces have generally denied that anyone was killed, although on 29 May a police official acknowledged that four people had been killed and 43 injured in the town of Naqada. While many have now been released, others remain detained and some have been sentenced to prison terms and flogging in connection with the demonstrations.

ASMEK was reportedly founded in 2002.  Four of its founding members, including Reza Abbasi, are said to have been detained in 2004 in connection with their activities. On 17 December 2005, Reza Abbasi made a speech at Zenjan University in which he strongly criticized the Iranian authorities.

Human Rights Defenders (HRDs)

Iranian legislation severely restricts freedom of expression and association and human rights defenders often face reprisals for their work in the form of harassment, intimidation, attacks, detention, imprisonment and torture. The Penal Code contains a number of vaguely-worded provisions relating to association and ‘national security’ which prohibit a range of activities, including those connected with journalism or public discourse which are permitted under international human rights law. Politically motivated criminal charges frequently result in the sentencing and imprisonment of HRDs. Many are subject to travel bans that prevent them from leaving the country.

The registration process for independent non-governmental organizations (NGOs) is complex and registration is frequently denied, leaving NGOs at risk of enforced closure. Few risk accepting foreign funding for fear of opening themselves up to charges of contact with, and support for, "hostile foreign organizations" or "espionage".  For example, in January 2006 the Ministry of the Interior was said to be compiling a list of NGOs that allegedly received finance from "problematic internal and external sources aimed at overthrowing the system", some of which had received support from the office of former President Khatami. The Ministry of the Interior was said to be preparing measures to restrict their activities

RECOMMENDED ACTION: Please send appeals to arrive as quickly as possible, in Persian, Arabic, English, French or your own language:

- expressing concern that Reza Abbasi has been sentenced to a year’s imprisonment for “insulting the Leader (of the Islamic Republic of Iran)” and “propaganda against the system”, apparently because of his peaceful exercise of his internationally recognized right to freedom of expression and association through his work as a human rights defender;

- stating that you believe Reza Abbasi to be a prisoner of conscience, and urging the authorities to release him immediately and unconditionally;

- expressing concern that Reza Abbasi’s trial, in a closed session before a Revolutionary Court in Zenjan, does not appear to have met international standards for a fair trial;

- calling on the authorities to allow him regular access to his family and lawyer, and to any medical treatment he may require,

- expressing concern for the safety of his family, who have reportedly been harassed and intimidated by the authorities, and calling for them to be given all necessary protection to ensure their safety.

PLEASE SEND YOUR APPEALS TO:

Leader of the Islamic Republic

His Excellency Ayatollah Sayed ‘Ali Khamenei, The Office of the Supreme Leader

Shoahada Street, Qom, Islamic Republic of Iran

Email:        info@leader.ir

             istiftaa@wilayah.org

Salutation:         Your Excellency

President

His Excellency Mahmoud Ahmadinejad

The Presidency, Palestine Avenue, Azerbaijan Intersection, Tehran, Islamic Republic of Iran

Fax: Via foreign affairs: +98 21 6 674 790 and ask to be forwarded to H.E Ahmadinejad

Email:          dr-ahmadinejad@president.ir

via website: www.president.ir/email

Salutation:         Your Excellency

Speaker of Parliament

His Excellency Gholamali Haddad Adel

Majles-e Shoura-ye Eslami

Imam Khomeini Avenue,

Tehran, Islamic Republic of Iran

Fax: + 98 21 6 646 1746

Minister of Intelligence

Gholam Hossein Mohseni Ejeie

Ministry of Intelligence, Second Negarestan Street

Pasdaran Avenue, Tehran, Islamic Republic of Iran

Email:                    iranprobe@iranprobe.com

Salutation:             Your Excellency

COPIES TO:

Minister of Justice

His Excellency Jamal Karimi-Rad

Ministry of Justice

Central Office of the Ministry of Justice

Ark Square, Tehran, Islamic Republic of Iran

Salutation:             Your Excellency

Islamic Human Rights Commission

Mohammad Hassan Ziaie-Far

Secretary, Islamic Human Rights Commission

P.O. Box 13165-137 or PO Box 19395/4698

Tehran, Islamic Republic of Iran

Fax: +9821 2204 0541

E-mail: ihrc@majlis.ir

نقدی بر مقاله آقای محمود قزویني !

شایدپرداختن وپاسخ دادن به آشفته نامه آقای قزویني به دلیل تکرار مکرارات جای ضرورت نداشته باشد ولی بخشی از نوشتار وی در کنار نیاز حرکت حرکت ملي به وارد شدن به فاز نظامی و همچنین اتهاماتی که از این به بعد بیشتر به حرکت ملی وارد خواهد شد٫ مرا بر آن داشت که به عنوان هوادار حزب استقلال آذربایجان جنوبی (گايپ) ازمنظرخویش به آن پاسخ دهم .

قبل ازپرداختن به نقدآن مقدمه ای را لازم به ذکر می دانم.
تلاشهای مدنی درجهت ایجاد تغییرات جزئی وکلی در ساختارهای اجتماعی وحکومتی تابعی از شرایط زمان ومکان می باشد صرفنظر ازفاکتورهای داخلی حرکت ملی برای گزینش فرم مبارزه ‘ازمهمترین فاکتورهای خارجی تاثیرگذار برانتخاب فرم مبارزه ‘می توان برشرایط بین الملی ومواضع دول موثردرعرصه های بین الملی وشیوه برخوردومقابله دولت مرکزی با حرکتهای ملی است .

ناگفته پیداست که دول موثر بین الملی برای تامین منافع ملی خود منتظر اجازه ما نخواهند بود وسیاستهای خودرا درمقاطع مختلف پیاده خواهندکرد.آنچه دراین میان برای تامین منافع ومصالح ملی مالازم است نحوه تعامل فعالین سیاسی – اجتماعی بامراکز تاثیر گذار درسیاستهای خارجی دول مذکور ازیک طرف واستفاده ازفرصتهای تاریخی پیش آمده می باشد .

گویاترین مثال برای این گفتار درتاریخ حرکت ملی آذربایجان جنوبی ‘حکومت ملی وخودمختار آذربایجان جنوبی به رهبری پیشوای شهیدمان سیدجعفرپیشه وری است که شرایط بین الملی وسیاستهای دول خارجی به عنوان یک ابزار ونه هدف برای تحقق وتامین منافع ومصالح ملی آذربایجان جنوبی استفاده نمود. اکنون نیزاگرحرکت ملی چنین گزینه ای را انتخاب نماید درهمین راستا قابل بررسی می باشد.

دررابطه با برخورد دولت مرکزی وتاثیر آن برحرکت ملی بسیارگفته شده است که درایران امروز وشرایط پیرامون آذربایجان جنوبی ورود با فازنظامی کاملأ قابل درک ودفاع است .

نوشتار آقای قزوینی بیشتر فعالین استقلال طلب برای فعالین فدرالچی ارزش ومعنی دارد وبه عنوان شاهدی از غیب – البته زیادهم ازغیب نیست – می توان به آن نگریست که طرز تلقی ونگاه اپوزیسیون فارس وگروههای تمرکز گرا به سایرین چگونه است وسوال ملک وملت آذربایجان جنوبی ازآنها این بااین شرایط شماچگونه می خواهید ازمنافع ملی ملک وملت آذربایجان جنوبی دفاع کنید ؟!

«….آنانی که فدرالیسم رادر پلاتفرم خود گنجانده اند …..اگر احزاب وجریانات مسئولی درمقابل حداقل شیرازه جامعه مدنی باشند ‘باید این پلاتفرم را کنار بگذارند …. فدرالیسم بوجود آورنده اختلافات وجنگهای قومی میان مردمی است ……»

آقای محمودقزوینی !

دوست داشتم شما رابرادر خطاب نمایم ولی نه به دلیل اینکه مخالف شما فکر می کنم٫ بلکه به دلیل اینکه در نوشتار شما صداقت حس نکردم منصرف شدم وبه حرمت کرامت انسانی – اگر به آن اعتقاد دارید – شما را آقای قزوینی مورد خطاب قرار می دهم !

چندین بار نوشتار شما را مطالعه کردم واز سطر به سطر آن چنین استنباط کردم که به عنوان یک فعال اجتماعی از مساله ای صحبت می کنیدکه صورت آن را نمی دانید ویا نمی خواهید بدانید ونا گفته پیداست که در چنین شرایطی به بیراهه خواهید رفت چنین مساله ای ناتوان خواهید بود.جای تاسف دارد که درنوشتار خود از دایره ادب‘انصاف ونقد علمی خارج شده اید ونوشتار تان مملو از افکار پان فارسیم آریائی محورمی باشد واین نوشتارتان راتاحد آشفته نامه ای مغرضانه پائین آورده است !.

1- تحقیر ملل ستم ساکن در ایران :

آنچه درآشفته نامه شما موج می زند تحقیر مغرضانه ملل تحت ستم ساکن در ایران است که مانع از پرداخت مناسب هدفتان شده است

«اگر این حرفها زمینه نداشت وادعای روی کاغذ چند عضو یک سکت بود که مشغول دعاونیایش خود هستند ……»

«….درایران امروز درمیان هردسته ازمردم که کمی با لهجه متفاوت از همسایه بغل دستی اش حرف می زند ….»

«…همه این گروهها که با هم اعلام اتحاد کرده اند وادعا هم دارند برعلیه ستم به خلق تحت ستم شان تبارزه می کنند …»

« … خود این گروههای کوچک چیزی نیستند ….»

«… سوالی که در مقابل احزاب سیاسی اصلی ایران قراردارد ….» ……..

2- نفی دموکراسی وتکیه بر انحصارطلبی شوونیستی

« درایران امروز …… ‘یک حزبی مانند حزب استقلال آذربایجان جنوبی ساخته شده است ….»

« فعال شدن سکتهاودسته جات قومی درایران …..»

« خطر این دسته جات ….»

« ….اگر احزاب وجریاناتی مسئول در مقابل حداقل شیرازه جامعه مدنی باشند‘باید این پلاتفرم راکنار بگزارند »

« …. احزاب سیاسی اصلی …. جریانات اصلی سیاسی دراپوزیسیون رژیم اسلامی …..» …….

3- عدم شناخت واقعی ازملل تحت ستم ساکن در ایران وبرخورد صادقانه با آنها

«… پرچم جنگ وکشتار قومی درایران … … هویت آذری … …کمی بالهجه متفاوت از همسایه بغل دستی ….ادعای ارضی …..

دسته جات قومی ….. حرکت برسر کاریکاتور روزنامه ایران …..» …….

4- فرافکنی وتحریف واقعیات تاریخی وامروزی ملل تحت ستم ایران

« ….خود این گروههای کوچک چیزی نیستند.امااین گروههاامروز برمتن رقابتهای منطقه ای وجهانی که آفریدن وپوش کردن قوم گرائی ونزاع قومی ومذهبی یک اهرم کشورهای مختلف برعلیه یکدیگر است‘دارند نقش بازی می کنند …..»

«خطر اینکه این دسته جات بتوانند جامعه ایران راوارد یک از هم پاشیدگی کامل کنند ‘کم نیست …»…….

5- تناقض گوئی آشکار در گفتار

« ….خود این گروههای کوچک چیزی نیستند …… ….. خطر اینکه این دسته جات بتوانند جامعه ایران را واردیک از هم پاشیدگی کامل کنند ‘کم نیست ….» …..

متهم کردن حرکتی که هنوز وارد فازنظامی نشده است به فاشیسم ازیک طرف وازطرف دیگر ترساندن ملل تحت ستم ساکن درایران از جنگ وخونریزی داستان مشکوکی است وبه نظر می رسد در پس این نوشتار وگفتار اهدافی عمیق نهفته باشد واستراتژی های نوینی درحال تنظیم است که لزوم هوشیاری فعالین آذربایجان جنوبی را می طلبد.

15 آذر 1385  -  یازان:  

آذربايجان و انتخابات شوراها

درپی نزدیک شدن به انتخابات شوراها مثل دوره های قبل ماشین اوپورتونیستها نیز بکار افتاده است. با توجه به اوج گرفتن مسئله ملی در آذربایجان عده ای که قبلا رودروی حرکت ملی بوده اند اینبار لباس عوض کرده و با طرح شعارهای ملی قصد نفوذ در بین آذربایجانچی ها و اخذ رای برای مقاصد قدرت طلبانه و فرصت طلبانه خود دارند. بنا بر اطلاعات موثقی که بدست فعالین حرکت ملی آذربایجان رسیده است دوتن از آنان بنام های حاج حبیب شیری آذر (تبريز)و رضا الفی فعالتر از بقیه با تشکیل جلساتی قصد جمع آوری رای برای خود دارند. آنچه که روشن است استراتژی حرکت ملی در مقطع فعلی دوری گزیدن از هر نوع مشارکت سیاسی است که به نفع تحکیم پایه های سیاسی شونیسم فارس باشد. با استثنا مناطقی که در آنها احتمال تغییر ترکیب جمعیتی تورکها وجود دارد در بقیه جاها همچنان سیاست تحریم فعال در دستور کار حرکت ملی آذربایجان قرار دارد.

 جهت روشنگری هر چه بیشتر در مورد این دو جناب اطلاعات زیر در اختیار عموم قرار می گیرد:

 الف- حاج حبیب شیری آذر

• فرماندهی بسیج محله ایده لو
• شاغل در فرمانداری تبریز. در زمان تصدی پستهای مختلف نقش عمده ای در سرکوب و شناسائی فعالان آذربایجان داشته است. ایشان در زمان انتخابات مجلس پنجم در سالهای 75-76رئیس دفتر سیاسی و امنیتی بخشدار مرکزی تبریز بوده و چندین تن از فعالان را شخصا مورد بازجوئی قرار داده است.
• در دوران اصلاح طلبان در انزوا قرار گرفت و در قسمت بازرسی استانداری مشغول بکار شد. بعدها تحت فشار سپاه و جناح راست به سمت رئیس امور اداری ارتقا نمود.  و همچنان در اين پست مي باشد.
• وی با استفاده از امتیاز رزمندگی و جانبازی در رشته تاریخ دوره های شبانه دانشگاه تبریز قبول شد. بعد از اخذ لیسانس در دانشگاه آزاد شبستر در مقطع فوق لیسانس ادامه تحصیل داد و هم اینک بعنوان دانشجوی غیر حضوری در علملر آکادمیاسی باکو بدنبال اخذ مدرک دکتری است.

 در سه انتخابات مجلس ششم، دور اول و دور دوم شورا با شعارهای تورکی به صحنه انتخابات وارد شد اما بواسطه هوشیاری ملت آذربایجان ناکام ماند. پس از این ناکامی نشریه امید تبریز را براه انداخت و به فعالیتهای خود ادامه داد.

 بر اساس اطلاعات کاملا موثق وی اینک در استانداری با احترام کاذب به بعضی از فعالان آذربایجان قصد نفوذ در بین آنها و جلب حمایتشان را دارد. این در حالیست که پشت پرده دائما با سپاه و عناصر بسیجی در تماس بوده و در خدمت کامل آنها قرار دارد.

 وی در این دوره نیز با ادامه سیاست نفاق قصد دارد به هر نحو ممکن حمایت فعالان آذربایجان، جناح راست و اصلاح طلب را جلب نماید.

 ب) رضا الفی

 وی لیسانس علوم سیاسی را از دانشگاه آزاد زنجان و فوق لیسانس علوم سیاسی را از دانشگاه آزاد کرج اخذ نموده است.

در ستادهای انتخاباتی حبیب شیری آذر بعنوان پادو و فعال آذربایجانی کار کرده است.